Laat Beethoven ons horen wat hij niet meer hoort?

Ludwig van Beethoven – Symp no5 C minor op 67 movt III mm 213-331

En dan de laatste in de rij Beethoven.

De strijd die hij heeft geleverd en hoe mooi Beethoven zelf oplossingen heeft bedacht voor zijn gehoorverlies is het schrijven van een nieuw boek wel waard.

December 1770 geboren in Bonn, overleden op 26 maart 1827, Wenen.

Op 6 oktober 1802 schreef Beethoven zijn ‘Heiligenstädter Testament’, een testament gericht aan zijn twee broers, Kaspar Karl en Johann, waarin hij zijn wanhoop over zijn toenemende doofheid toen al in detail beschreef. Over de impact die zijn gehoorverlies heeft op het dagelijkse functioneren. Het sociaal isolement waarin hij is terechtgekomen. Mensen niet meer kan verstaan. Hij als dove musicus eigenlijk niet meer wil leven, maar zich verplicht voelt toch in leven te blijven, om zo de wereld van zijn muziekstukken te laten genieten. Rond 1819 was Beethoven volledig doof. Die tijd daar naar toe gebruikt hij ijzeren draden die hij verbindt met de pianosnaren om zo de muziek te kunnen horen. Vanuit alle documenten die ik lees heb ik het sterke vermoeden dat het gehoor van Beethoven langzaam achteruit is gegaan door een otosclerose. Een verkalking van de gehoorbeentjes, een verstarring van de stapes aan het ovale venster in de cochlea, die uiteindelijk een binnneoordoofheid tot gevolg heeft.

Het proces van zijn progressief gehoorverlies, het langzaam achteruitgaan van zijn gehoor heeft een enorme invloed op zowel zijn privé als zijn professioneel leven.

Met woorden wordt dat duidelijk in zijn Heiligenstadt Testament, echter is dit document van vier pagina’s pas maanden na zijn dood gevonden. Al die jaren heeft Beethoven deze brieven bewaard. Was het voor hem niet mogelijk deze woorden openbaar te delen. Tussen de regels door is dit zeker ook te lezen in zijn testament. “Wilde ik soms nog mij op eens over dit alles heenzetten, o hoe hard werd ik dan nog door de verdubbelde treurige ondervinding van mijn gebrekkig gehoor teruggestoten; en toch was het mij niet mogelijk, tot de mensen te zeggen: ‘Spreekt luider, schreeuw; want ik ben doof.’ Ach! hoe was het mij ook mogelijk, de zwakheid van een zintuig kenbaar te maken, dat bij mij volkomener dan bij anderen behoorde te zijn; een zintuig, dat ik eens in de hoogste volkomenheid bezat, – in een volkomenheid, zo als maar weinigen in mijn vak hetzelve bezitten of bezeten hebben? o! Dat kan ik niet.”

In stilte verwerkte Beethoven de impact van het enorme gehoorverlies, maar nog meer heeft hij dat naar mijn mening getracht om de muziek te gebruiken in zijn verhaal. De muziek was zijn taal, zijn stem, verhalen kon hij vertellen met de muziek die hij schreef.

Ik wist dat er een muziekstuk was waarin hij een tinnitus laat horen. Bij toeval kom ik uit op:

Symp no5 C minor op 67 movt III mm 213-331. Geschreven ergens tussen 1804 en 1808. De periode waarin het verlies van zijn gehoor steeds groter wordt.

In dit stuk hoor ik dat Beethoven het grote publiek wil laten horen wat hij hoort, beter gezegd wat hij niet meer hoort. Als een moderne DJ draait hij aan de knoppen en langzaam schrijft hij bepaalde frequenties weg. Langzaam sterft het geluid van de muziek helemaal uit, om dan als laatste enkel nog een tinnitus te kunnen waarnemen in de stilte die er eigenlijk is. In de verte nog net zachtjes tonen te horen zijn, heel zacht om dan vervolgens op majestueuze wijze het volume weer terug te brengen. Alle registers trekt Beethoven open, waarin je hem bij wijze van hoort schreeuwen “Dit is wat jullie horen, geniet hiervan, luister naar de details, naar alle tonen die voorbij komen, het complexe van het oorsysteem om al die instrumenten tegelijk en in verschillende toonhoogtes te kunnen waarnemen”.

Zelf heb ik ooit, lang geleden, in een fanfare gespeeld, French Horn. Prachtig instrument. En het mooiste is als je als muzikant dan zo luid mogelijk mag spelen. Zeker op zo’n hoorn. Zo luid dat het geluid even lijkt over te slaan. Precies dat schrijft Beethoven in de partituur. Je hoort het enthousiasme in de muziek. Die hoorn partij gaat met een dubbele forte helemaal uit zijn dak. Kippenvel. Tegelijkertijd raakt het diep, zeker nu ik de woorden heb gelezen in zijn testament. In ongeveer dezelfde periode heeft hij dus deze symfonie gecomponeerd. Met eenzelfde emotie, met eenzelfde boodschap, met eenzelfde noodkreet. Muziek was zijn taal, zijn leven.

“Fate is knocking at the door”, zei Beethoven bij de vier tonen die zo typerend zijn voor de vijfde symfonie. Later zijn deze vier tonen, kort-kort-kort-lang, de internationale code geworden voor SOS, safe our souls.

“Many assert that every minor piece must end in the minor. Nego! …Joy follows sorrow, sunshine—rain”, ook dit is een quote van Beethoven gekoppeld aan de vijfde symfonie. Het opentrekken van dat hele register, nadat hij eerst zijn gehoorverlies met de muziek heeft laten horen, het langzaam sterven van de instrumenten, stuk voor stuk doven ze uit. Om dan vervolgens op een geniale manier in de compositie een gevoel van triomf te laten beleven, overwinning. Zou het dat hij toen al wist dat hoe ook er een dag zou komen, dat ooit iemand zijn emotie, zijn gevoel hierin zou herkennen en wil delen met de wereld?

Net als de kunstenaar in zijn schilderij de emotie en de impact van het grote gehoorverlies en tinnitus kon laten zien, zo laat Beethoven dat hier horen in zijn muziek.

Psychologie en audiologie waren wetenschappen die tegen het einde van de 18de eeuw überhaupt nog niet bestonden. Vandaar dat er in de kunstwerken en muzikale stukken eigen interpretaties van de makers zijn terug te vinden die vanuit de kennis die we nu hebben een ander licht geven op de tinnitus en gerelateerde gehoorklachten. Klachten waarbij onwetendheid, onzekerheid, sociaal isolement, onbegrip vanuit de omgeving, angst voor het onbekende, al dit zelfs een inspiratiebron bleek te zijn voor het creëren van meesterwerken.

Edvard Munch noteert in een van zijn dagboeken: “Zonder angst en ziekte zou mijn leven als een boot zijn zonder roer”.

Literatuur en bronnen:

Arnold WN, The illness of Vincent van Gogh, Journal of the History of the Neurosciences 2004, Vol. 13, No.1, pp22-43

Arenberg IK, Countryman LF, Bernstein LH, Shambaugh GE, Van Gogh had Ménière’s disease and not epilepsy. JAMA. 1990, Vol. 264, pp491–3

Shearer PD, The deafness of Beethoven: an audiologic and medical overview, Am J Otol. 1990 Sep, Vol. 11(5), pp370-4

Stevens MH, Jacobsen T, Crofts AK, Lead and the deafness of Ludwig van Beethoven, Laryngoscope, 2013 Nov, Vol. 123(11), pp2854-8

Van Gogh museum Amsterdam, tentoonstelling Munch : Van Gogh, 25 september 2015 – 17 januari 2016

1889 – Het eerste internationale psychologiecongres vindt plaats in Parijs.

1889 – Het eerste Franse onderzoekscentrum voor psychologie wordt geopend aan de Sorbonne.

Jheronimus Bosch

Francisco de Goya

Vincent van Gogh

Ludwig van Beethoven

Vaststelling van een otosclerose werd aanvankelijk beschreven door Valsalva in 1704 tijdens een autopsie van een dove patiënt. Joseph Toynbee gekoppeld aan gehoorverlies deze bevinding in 1857. In 1890 was Katz eerst in het vinden van otosclerose bewijs microscopische dat fixatie van de stijgbeugel veroorzaakt. In 1893 beschreef Politzer de otosclerose als klinisch organisatie en beschreef zijn pathologische kenmerken in het lijk. De oudste meldingen van verbetering van het gehoor bij patiënten met otosclerose waren anekdotische gevallen van patiënten met hoofdletsel had, met de daaropvolgende verbetering van het gehoor. Kessel beschreven geval in 1878 bij het beschrijven van de temporale bot van een patiënt die na het vallen van de wagen zijn gehoor verbeterd vinden dat het een breuk in de storm. Holmgren in 1923 behandelde patiënten met otosclerose creëren van één Fenestra in de horizontale kanaal en bedekken met mucoperiosteum. Chirurgie van Fenestra van het horizontale kanaal werd gepopulariseerd door Lempert in 1940 en later verfijnd door anderen, waaronder John House.

Ondanks de aanvaarding van de techniek van Fenestra, zelden was ze succesvol om de kloof van bot-lucht gehoor helemaal dicht, en had een 2% hoger risico op het veroorzaken van ernstig perceptief gehoorverlies. In 1950 voorgesteld Samuel Rosen de mobilisatie van de stijgbeugel, die het voordeel van het genereren van onmiddellijke verbetering in het gehoor had en volledig sluiten van de kloof in de meeste patiënten, vervolgens detecteren dat de vaststelling van de steun wordt weer opgewekt in alle gevallen. In 1956 maakte John Shea de eerste stapedectomie, die de ovale venster met een ader graft en het gebruik van een nylon kunstmatige stijgbeugel om het ovale venster aambeeld.

Siebenmann in 1912 bedacht de term die verwijst naar de labyrintische otosclerose otosclerose foei dat de otic capsule van het slakkenhuis en het labyrint gehuld. Hij stelde dat de labyrintische otoeslcerosis kan resulteren in perceptief gehoorverlies.

http://sieplex.com/author/bauke-dievoet

Fransico de Goya – De slaap van de rede brengt monsters voort

De volgende kunstenaar in het kader van de lezing “Art meets Science: tinnitus besproken vanuit een brug tussen kunst en wetenschap”, Francisco José de Goya (1746 – 1828), ook hij had aan het eind van zijn leven te maken met een ernstige slechthorendheid. Geen audiologisch centrum die hem toen kon helpen. Hij geraakte dan ook langzaam in een sociaal isolement en kon op het einde met niemand meer praten. Met daarbij een ernstige tinnituslast die vooral ‘s nachts parten speelde.

Zijn hele stijl van schilderen veranderde nadat hij door een ernstige ziekte in 1792 volledig doof was geworden. Zijn doofheid had grote invloed op zijn manier van schilderen. Hij was meer afgesloten van zijn omgeving en zijn fantasie ging een grotere rol spelen in maken van zijn kunst. Daarnaast bestudeerde hij mensen door zijn doofheid op een afstand, wat tot kritische en satirische observaties leidde. Zijn nieuwe stijl was zeer opvallend voor die tijd en lag dicht tegen wat we nu kennen als de karikatuur. Toen in die tijd een doodzonde. Maar Goya trok zich daar niets van aan. In zijn portretten schilderde hij zijn modellen zoals hij ze zag. Zijn religieuze fresco’s werden van een zeer aards realisme, ongekend in die tijd.

Voorheen was zijn stijl romantiek en maakte hij vele portretten voor adel en kerken. Dat gaf hem ook veel roem en aanzien.

Maar na zijn ziekte werd zijn stijl donkerder, kritisch en satirisch, dit was tegen het zere been van adel en regering.

Zijn meest bekende werk Los Caprichos zijn hiervan een mooi voorbeeld. Print nummer 43, die eerst de omslag zou zijn van deze verzameling prenten, werd door Goya aangepast, omdat hij bang was dat er dan meteen kritiek zou zijn en mensen nog niet eens zouden gaan kijken naar de andere platen in het boekwerk. Uiteindelijk is zijn bekendste zelfportret de omslag geworden en is print 43 in de verzameling opgenomen.

 

Print 43.

De slaap van de rede brengt monsters voort, El sueño de la razón produce monstruos. Een zelfportret waar hij probeerde om slaap te vinden en dat niet lukt. Waarschijnlijk dat Goya in zijn slaap werd getergd door zijn tinnitus.

Goya geraakt door zijn doofheid in een sociaal isolement. Kan geen les meer geven op de universiteit en gaat aan het eind van zijn leven op 72 jarige leeftijd in het huis wonen dat al de naam had “Quinta del Sordo”, “Het huis van de dove”. Voorheen had er al een man gewoond die doof was.

kunst-thema-028.jpg

Hier maakte Goya een aantal wandschilderijen, murals, die later bekend zouden worden als Goya’s zwarte schilderijen. Meer informatie hierover.

Dat Goya doof was en gebruik moest maken van ondersteunende gebaren, blijkt uit een tekening die de meester maakte in 1812, “Handfiguren”. Gebarentaal was toen nog geen algemeen goed.

Schermafbeelding 2018-06-03 om 09.41.54.png

De volgende kunstenaar Vincent van Gogh.

Wordt vervolgd.

Jheronimus Bosch – Tuinen der lusten

Mijn lezing “Art meets Science: tinnitus besproken vanuit een brug tussen kunst en wetenschap” begint bij “ De Tuin der Lusten” van Jerhonimus Bosch, die in de 15de eeuw leefde in ‘s-Hertogenbosch, geboren circa 1450, circa want van het begin van zijn leven is maar weinig bekend, zelfs zijn overlijden is niet exact bekend, wel dat Bosch begraven is op 9 augustus 1516.

“De Tuin der Lusten” een prachtig drieluik over het leven, de lusten in het leven en tevens de vergankelijkheid van het leven.

In het linker paneel het begin, Adam en Eva, het paradijs, midden paneel, het leven, de aarde, het feest, rechter paneel, de hel, alle ellende, vergankelijkheid, dood en verderf.

In dit rechter paneel is een oor te zien, twee oren doorboort met een zwaard en een pijl, pijn. Ook Bosch had op het laatst van zijn leven ernstige gehoorproblemen, dat is bekend. Misschien dat daarom niet voor niets de man die dicht bij het tafereel van het oor te vinden is, een zelfportret is? Bosch leefde in de 15de eeuw, zo weinig bekend van zijn eigen leven, vandaar dat we het nooit zullen weten.

Nu was ik bij toeval ook nog bezig met een voorbereiding voor een andere lezing voor AuDidact, een jaarlijks congres voor alle audiciens in Nederland. De titel van de lezing die ik daar ga geven; Psychoakoestiek, hoe gaat iemand om met geluid? De complexiteit van ons brein. Om dit duidelijk te maken maak ik gebruik van optische illusies en zo maak ik een bruggetje naar akoestische illusies, hier een samenvatting van die lezing.

Maar nu kwam ik vandaag bij puur toeval het volgende tegen. M.C. Escher, de kunstenaar die wiskundige figuren en natuurkundige aspecten gebruikte als inspiratie voor zijn kunstwerken. Een kunstenaar met een zeer eigen stijl en die nog nooit een andere kunstenaar had gereproduceerd in zijn werk, behalve één! Jeroen Bosch. En dan precies ook dat deel uit “De Tuinen der Lusten” wat ik er uit hebt gepakt om het oor te laten zien. Maar door dit kunstwerk van Escher zie ik ook echt nu pas de “Boommens” in het kunstwerk van Bosch. Met daarbij het hoofd van de kunstenaar zelf als zelfportret, meerdere kunsthistorici die hierover geschreven hebben. Sterker nog, nu past nog meer mijn hypothese dat het oor met het zwaard en de pijlen een verwijzing zijn naar tinnitus, wel of niet bij Bosch zelf aanwezig.

Hier een link naar het werk van Escher.

Een verklaring die Escher zelf min of meer geeft is dat in deze periode van zijn leven, wonende in Zwitserland, hij en zijn vrouw nogal depressief werden door de witte sneeuw en koude in dat land. Zij waren met het hele gezin verhuisd van Italië naar Zwitserland. Zijn inspiratiebron was weggevallen. De repeterende figuren in Italiaanse potten. Bloempotten en pannen uit de méditerranée waren er niet meer. Nu was het enkel veel wit van de sneeuw.

En jaren daarvoor had Escher een expositie van Bosch gezien, met vooral De Tuinen der Lusten nog in herinnering. Maar waarom dan specifiek dat deel van het doek? Waarom aandacht voor ook dat oor? Bijzonder. Zou Escher ook tinnitus hebben gehad?

Ga ik een andere keer onderzoeken, nu eerst de volgende kunstenaar die ik op mijn lijstje had staan, Fransico de Goya.

Wordt vervolgd.

Psychoakoestiek. Hoe horen wij?

Twee dagen mag ik spreken in het Spant! Bussum. Bijna 1000 collega’s waar ik mijn passie in het vak audiologie mee mag gaan delen. Vele audiciens uit heel Nederland bezoeken het jaarlijkse audicienscongres Audidakt.

Mijn lezing in de middag gaat over psychoakoestiek. In de ochtend mag ik een gesproken column geven. Deze is hier te vinden.

Hoofdlezing middag Psychoakoestiek.

Ik kon het niet laten om te beginnen met Laurel en Yanny. Vorige week nog een hit op internet. Velen in mijn eigen omgeving hoorde Yanny, ik enkel Laurel. Nu de gelegenheid om live een hele grote groep te toetsen en ja hoor, weer opnieuw de helft die Laurel hoort en de andere helft Yanny. Ongelofelijk toch?

Schermafbeelding-2018-05-25-om-08.09.18.png

Hoe dit kan is zo fascinerend. Ik ga het proberen uit te leggen met dit visuele plaatje. Rood en groen. Iemand die kleurenblind is, meestal op de kleur rood en groen, ziet dit niet. Kan de woorden niet lezen. De frequenties voor rood en groen zijn voor zijn receptoren in het oog exact hetzelfde. Dus frequentiegevoeligheid is hier de reden van het wel of niet zien van de namen. Zo ook bij het horen van Laurel en Yanny. De Yanny is meer hoogfrequentspecifiek en Laurel. Dus mensen boven een bepaalde leeftijd 🙂 horen Laurel en de nog wat jongeren onder ons Yanny.

Niet alleen dit is de reden van het verschil, ook nog je achtergrond, taalgevoeligheid en meer. Dus ook een jong iemand kan enkel Laurel horen. Zelfs iemand die eerst nog Yanny hoorde en later de Laurel kan dan niet meer de Yanny horen.

Dit beschrijven en verklaren, dat is psychoakoestiek.

Psychoakoestiek, de wetenschap die zich bezighoudt met hoe mensen geluid waarnemen. Het gaat hierbij vooral om te kijken naar de subjectieve beleving van objectieve natuurkundige aspecten, met name geluid.

Vanaf mijn opleiding tot klinisch fysicus – audioloog werd ik al geraakt door de kunst van het horen.

Ons auditief systeem is meer dan enkel de oren. Het perifere oor systeem zet een geluidstrilling om in een neurofysiologische stimulus, die het brein in de auditieve cortex kan waarnemen als een geluid. Je trommelvlies, de hamer, aambeeld, stijgbeugel, het orgaan van Corti, de binnenste en buitenste haarcellen, de gehoorzenuw, de kleine hersenstam, al die knooppunten in je brein, de auditieve cortex, al dit maakt dat je geluiden uit je omgeving kunt horen. Maar wat gebeurt er in dat brein? Wat doen we met geluid? Welke interpretaties geven we hieraan?

Om de complexiteit van ons brein te begrijpen, ben ik op zoek gegaan naar voorbeelden die ons laten zien hoe ons brein en vooral onze zintuigen functioneren. Daarbij heb ik optische en akoestische illusies ontdekt waarmee de genialiteit van ons brein kan worden gedemonstreerd.

Het Hermann rooster (The Hermann grid).

Schermafbeelding-2018-05-25-om-08.09.28.png

Hierboven het Herman-rosster, deze laat zien dat receptoren in ons vooral gevoelig zijn voor contrasten. De overgang zwart en wit, kan enkel in ons brein sterk worden waargenomen, als tijdelijk de tussenliggende receptoren worden uitgeschakeld. Als je de ogen stil houdt zie je heel duidelijk de contrasten, maar beweeg je je focus over het rooster, dan zie je zwarte vlekken ontstaan op de plekken waar het wit behoort te zijn. Dit maakt zichtbaar dat onze ogen tijd nodig hebben om aan het nieuwe beeld te moeten wennen, echter die tijd is te kort om het beeld weer actueel te maken, vandaar de vlekken die in beweging ontstaan.

8263691cabb16ac9db47936de35ec7fe.gif

De Pacman illusie by Jeromy Hinton, laat dit ook duidelijk zien. De beweging van de rood/roze stippen geeft bij focus op het kruisje in het midden al heel snel de delay van je receptoren in je ogen weer. Als je de focus heel stil houdt, krijgen de receptoren op precies de plek in jouw ogen niet de tijd om te herstellen en verdwijnt de rood/roze stip. De complementaire kleur, de tegenkleur van rood komt dan wel tevoorschijn en dat geeft een groene stip. Het lijkt nu alsof de groene stip de rood/roze opeet.

Deze vertraging in de reactie van de receptoren in het oog geeft ook deze volgende illusie. Bij bewegen van de focus over deze figuur, lijkt het alsof de figuren ronddraaien. Dit komt door de wit/zwarte vlekken die dan veranderen en daarmee de illusie geven van een beweging. Het moment dat je echt focust, zie je dat het beeld star is.

Optische illusies, Maurits Cornelis Escher, was er van nature een kei in. Hij speelde met de ruimte. Hij maakte tekeningen die voor het brein niet te begrijpen waren. Optische illusies die vanuit de wiskunde en natuurkunde onmogelijk leken te zijn. Hoofdbrekers dan ook voor vele wis- en natuurkundigen. Daarom ook dat M.C. Escher werd uitgenodigd op het International Congress of Mathematicians in Amsterdam, 1954. Daar mocht Escher veel van zijn etsen en tekeningen exposeren aan een groter publiek. Het congres werd bezocht door internationale geleerden op het gebied van de wis- en natuurkunde.

Schermafbeelding-2018-07-03-om-10.46.14.png

Zo ook vader en zoon Penrose. Zij zagen de tekeningen van Escher en waren meteen verkocht. Zij konden als wiskundigen de figuren niet begrijpen en dat maakte hun nieuwsgierig naar de wiskundigheid hierachter. Wat maakte deze figuren nu onmogelijk?

Zij gingen naar huis en samen met een opdracht, welke onmogelijke figuren zijn er nog? En zo ontdekte zij de oneindige trap en de onmogelijke driehoek. Nu bekend als de Penrose trap en Penrose driehoek. Hier hebben vader en zoon een publikatie over geschreven. Penrose, L.S., Penrose, R., British Journal of Psychology. Impossible objects: A special type of visual illusion”, 1958.

Schermafbeelding-2018-05-25-om-08.10.09.png

Escher werd in dit artikel zoals dat gebruikelijk is op het laatst ook in het dankwoord genoemd als inspirator voor deze onmogelijke figuren. Escher op zijn beurt werd weer geïnspireerd door deze nieuwe figuren en hij maakte twee van zijn meest beroemde kunstwerken; Klimmen en dalen uit maart 1960 en Waterval uit oktober 1961.

Klimmen en Dalen

Wat heeft dit nu met auditieve illusies te maken?

Roger Shepard werd jaren later weer geïnspireerd door Escher, omdat zijn gedachte was, dat als het zintuig oog voor de gek kan worden gehouden, kan dat ook met het oor? En zo ging hij experimenteren en ontdekte hij de Shepardtoon. Een toon die steeds omhoog lijkt te gaan en er geen einde aan komt. De andere kant oneindig naar beneden gaat, zo lijkt. Klik hieronder op het plaatje.

Schermafbeelding 2018-05-25 om 08.10.21

Dit fenomeen wordt nu al jaren in films en game-industrie toegepast. Super Mario 64, als hij de trap oploopt, lijkt de trap oneindig te zijn. Hans Zimmer, de wereldberoemde componist van heel veel filmmuziek, gebruikt het Shepardfenomeen bijna in elke film, ook in de laatste, Dunkirk. Zimmer weet hiermee de spanning continu hoog te houden en je op het puntje van de stoel te krijgen.

Een ander heel interessante auditieve illusie is het McGurk-effect. Hierbij wordt de auditieve waarneming beïnvloed door de visuele ondersteuning, waarbij de visuele prikkel het sterkst is. Als iemand Bar, Bar, Bar zegt en Far, Far, Far de visuele prikkel is, dan hoor je Far, terwijl de auditieve input Bar is. Zelfs als alle twee de visuele prikkels naast elkaar worden getoont, kan de focus van de een naar de ander, meteen die perceptie veranderen. Daarom is visuele ondersteuning bij een slechthorend iemand ook van groot belang, het aflezen van het mondbeeld kan heel veel informatie geven.

Diana Deutsch, een Engelse hoogleraar psychologie, aan de universiteit Californië, San Diego, heeft naar al die auditieve illusies heel veel onderzoeken gedaan. Zij deelt al deze illusies op haar website, met in detail uitleg en audiofiles er bij. Een waanzinnig interessante verzameling van jarenlang onderzoek.

Maar ik wil verder naar wat er nu echt toe doet in de praktijk, in de kliniek. De psychoakoestiek op het audiologisch spreekuur.

Want we leven in een tijd waarin steeds meer gevraagd wordt van ons auditief systeem, informatieoverdracht wordt steeds sneller, steeds complexer. Vergelijk maar eens een Polygoon-journaal van jaren geleden met een uitzending van De Wereld Draait Door. Mathijs van Nieuwkerk, de snelst sprekende presentator, een normaalhorende heeft al af en toe moeite om hem te verstaan, laat staan een slechthorend iemand. Daarbij komt dat het risico op gehoorproblemen door luide geluiden ook een steeds groter probleem lijkt te worden. Genoeg beroepen, zoals geluidstechnici, piloten, brandweer, politie of artsen, waarbij gehoor essentieel is om goed te functioneren, waarin steeds meer mensen problemen hebben in het uitvoeren van dit beroep ten gevolge van gehoorklachten.

Niet enkel door een gehoorverlies, maar ook door klachten als tinnitus, hyperacusis, overgevoeligheid voor geluid, mispfonie en andere gehoorgerelateerde klachten. Klachten die niet in het perifere deel van ons auditief systeem ontstaan, maar in het brein.

In de jaren negentig heeft Jastreboff een theoretisch model opgezet, hoe hij als neuroloog dacht een beschrijving te geven over tinnitus en later ook hyperacusis. Deze beschrijving gebruik ik nu nog steeds om aan patienten met dergelijke klachten uitleg te geven over het complexe wat er in ons brein gebeurt. De psycho-akoestiek.

Het neurofysiologisch model van Jastreboff is uiteindelijk teruggevoerd naar een blokkenschema. Waarmee dit complexe van ons horen, heel eenvoudig te beschrijven is.

Schermafbeelding-2018-05-28-om-13.23.05.png

Maar laat ik eerste een aantal voorbeelden geven waarmee die complexiteit al duidelijk wordt. Gewoon een aantal voorbeelden uit het dagelijkse leven.

Stel je bent op een feest, gezellig met mensen in gesprek, overal om je heen nog meer gesprekken gaande, maar jij kunt je focussen op het gesprek waar jij bij betrokken bent. Echter het moment waarop in een van de gesprekken naast jou, jouw naam wordt genoemd, gaat de aandacht als vanzelf even naar dat gesprek toe. Om te luisteren wat daar over jou verteld wordt. Dan heb je het moment om daarop te reageren of je focus weer te verleggen naar het gesprek waar je mee bezig was. Auditieve filters die hierin gestuurd worden.

Een ander voorbeeld is de krakende houten vloer. Mooi aan dit voorbeeld is dat zelfs een zacht geluid een enorme reactie kan geven. Stel je bent alleen thuis. Op de bovenste verdieping ben je rommel aan het opruimen. Het is tot dan stil in huis. Maar plotseling hoor je beneden iemand over de houten vloer lopen. Je weet het huis is afgesloten, niemand zou binnen kunnen komen. Jouw gedachte kan dan zijn; “Er is een inbreker beneden”. Vanaf dat moment ga je zelf in de luisterhouding, alle geluiden die dan van beneden komen neem je heel sterk waar, analyseer je. Waar loopt die persoon naar toe? Wat doet die? Kun jij nog vluchten? Waar is je telefoon? Vanalles gaat er door jouw hoofd.

Totdat die persoon een sleutelbos op tafel gooit, jij aan het gerinkel van die sleutels precies kunt horen dat het jouw partner is die binnen is gekomen. Een zucht van ontspanning en los laat je het geluid van de krakende houten vloer. Dan is het weer het geluid dat er gewoon thuishoort. Bijzonder die uitdrukking, dat hoort daar thuis. Zelfs tegen een kastje kun je zeggen, dat hoort daar thuis. Horen en thuis die in deze uitdrukking naar voren komen.

Al deze reacties worden door twee belangrijke zenuwsystemen aangestuurd, het Limbische systeem waarin emotie speelt, of we iets mooi vinden, een goed gevoel bij hebben, angstig zijn, geïrriteerd of geraakt door worden. Het Autonome zenuwsysteem zorgt voor de aansturing van automatische lichamelijke functies, hartritme, pupilgrootte, bloeddruk, spijsvertering, kleine spiertjes bij de haren op je arm.

Deze twee staan heel nauw in verbinding met de auditieve filters waar we het net over hadden. En ik kan een voorbeeld geven waardoor dit meteen ook duidelijk wordt.

Pak een oud schoolkrijtbord, zo’n groot groen en daar kras ik met mijn nagels van boven naar beneden op het bord. Misschien voel je nu zelfs als je dit leest die koude rilling over je gaan, die spiertjes op je arm samentrekken. Zelfs het geluid hoef je niet te horen, deze woorden hier maken dat ik jouw Limbisch systeem en het autonoom systeem geprikkeld heb enkel door in jouw eigen gedachte dat geluid op te halen. Grappig is dat ik laatst een lezing gaf op een school en de jongeren wisten niet waar ik het over had. Wie heeft er nog een oud schoolkrijtbord in het onderwijs?

Al deze kennis over wat het brein allemaal doet met geluid, kunnen we ons ook bewuster zijn van andere facetten dan enkel de techniek. Horen is meer dan enkel oren.

Daarom ook is samenwerking vanuit het netwerk in de regio van groot belang bij de complexere casussen, te denken aan tinnitus, hyperacusis, overgevoeligheid, misophonia, maar ook ARBO-gerelateerde slechthorendheidsklachten. Hier is vaker meer tijd voor nodig die een audicien niet heeft. Hierbij kan net die samenwerking met een audiologisch centrum een uitkomst bieden. Vorige week nog had ik een patiënte in een van onze tinnitusgroepen, waarbij patiënte zelf heel duidelijk aangaf voorheen last te hebben gehad van een hyperacusis. Bij nader onderzoek bleek er een hoogtonenverlies aanwezig te zijn van net geen 35 dB. Een hoortoestelproef was nog niet geprobeerd, mede ook doordat patiënte er van overtuigd was dat een hoortoestel geen oplossing zou bieden voor haar klacht. Een hoortoestel zou namelijk enkel alles versterken en daarmee luide geluiden, nog luider maken. Echter vanuit de kennis die we nu hebben weten we dat patiënte meer last heeft van een beperking in haar spraakverstaanbaarheid ten gevolge van haar gehoorverlies, dan van een echte hyperacusis. Haar ook dit inzicht te geven, verwachtingen bij te stellen, het vertrouwen te winnen om toch onder begeleiding een proefaanpassing te overwegen, geeft de mogelijkheid om toch een proef te starten. Met succes. Patiënte deelt in de groep hoe zij dit nu ervaren heeft en het hoortoestel heeft haar een duidelijke verbetering gegeven in de spraakdiscriminatie.

Bij het voorbereiden van deze lezing en een parallelle lezing die ik over twee weken geef bij studiedag tinnitus voor psychologen, waar ik kunst en tinnitus ga combineren voor brug naar een tinnitusbehandeling en een beter tinnitusinzicht, zo zag ik deze ets van Escher voorbij komen. Een kunstenaar met een zeer eigen stijl en Escher had nog nooit een andere kunstenaar gereproduceerd in zijn werk, behalve één! Jheronimus Bosch. En dan precies ook dat deel uit “De Tuinen der Lusten” wat ik er uit hebt gepakt om het oren het schilderij te laten zien. Maar door dit kunstwerk van Escher zie ik nu pas de “Boommens” in het kunstwerk van Bosch. Met daarbij het hoofd van de kunstenaar zelf als een soort van zelfportret. Sterker nog, misschien had Bosch zelf last van tinnitus. We zullen het nooit weten.

Schermafbeelding 2018-05-28 om 13.25.02

Een verklaring die Escher zelf min of meer geeft voor het maken van deze litho is dat in deze periode van zijn leven, wonende in Zwitserland, hij en zijn vrouw nogal depressief werden door de witte sneeuw en koude in dat land. Zij waren met het hele gezin verhuisd van Italië naar Zwitserland. Zijn inspiratiebron was weggevallen. De repeterende figuren in Italiaanse potten. Bloempotten en pannen uit de méditerranée waren er niet meer. Nu was het enkel veel wit van de sneeuw.

En ooit had Escher een expositie van Bosch gezien, met vooral De Tuinen der Lusten nog in herinnering. Maar waarom dan specifiek dan dat deel van het doek? Waarom aandacht voor ook dat oor? Bijzonder. Horen is meer dan enkel oren.

Bij deze wil ik ook de organisatie danken voor de mogelijkheid om mijn passie met de collega’s te mogen delen. Met name dank aan Dorothé van der Aker. De voorbereidingsgesprekken waren zeer inspirerend! Dank daarvoor.

Ik hoop dat jullie de passie gaan delen, genoeg van mijn vrienden, familie en kennissen die het vak audiologie niet kende voor mijn tijd, nu weten zij wat we te bieden hebben. Genoeg mensen die ook nog niet van ons hebben gehoord. Dus laat van ons horen!

Tevens wil ik mevrouw Margarerth Verbakel, manager copyrights van The M.C. Escher Company BV, Baarn bedanken voor het akkoord voor gebruik van de boven getoonde tekeningen M.C. Escher. (www.mcescher.com)

Democratie onder vuur

Het is die blonde rakker weer gelukt.

De democratie heeft nog nooit zo onder druk gestaan als nu.

Het is van belang om jouw stem te laten horen, net nu.

Wilders probeert opnieuw zijn gelijk te halen in de rechtzaal door zijn “Minder minder Marokkanen” te vergelijken met de uitspraak van Pechthold met betrekking tot Russen. Er is in deze één heel groot verschil, Pechthold heeft hierin niet aan een groot publiek gevraagd “Wat willen jullie?! Minder Russen? Dan gaan we dat regelen!”. Wilders deed dit wel in zijn uitspraak. “Minder Marokkanen?! Wat willen jullie?! Minder Marokkanen? Dan gaan we dat regelen!”.

Dit wijst er toch duidelijk op om één specifieke bevolkingsgroep te gaan aanpakken. En in de ogen van veel Wilders-stemmers als het moet het liefst met geweld al die Marokkanen het land uit.

Maar wat deze hele kwestie nu zo bijzonder gevaarlijk maakt voor de democratie is, dat Wilders hier opnieuw probeert boven de wettelijke macht te staan. De rechters die nu zijn verzoek weerleggen om de zaak Pechthold gelijk te stellen met zijn Minder Minder Marokkanen, die rechters heeft Wilders nu allemaal weten weg te zetten met een wraakprocedure. Zij die hem negatief beoordelen moeten nu vervangen worden, in de hoop dat er Wilders-gezinden een plek nemen in de arena?

Je eigen keurmeesters vinden?

Dit is een regelrechte aanval op onze democratie. En als we nu niet onze stem laten horen, dan laten we dit gewoon gebeuren.

Gelukkig leven we in een vrij land waar we nog kunnen en mogen zeggen hoe we hierover denken. Gelukkig zijn er nog genoeg mensen die openstaan voor andere culturen, gewoonten en gedachten. De wereld is op te veel plaatsen in oorlog, vluchtelingen zijn er miljoenen. Deze onschuldige mensen, die er niets aan kunnen doen en in het verkeerde land geboren zijn, verdienen net zo’n menselijk bestaan als wij hebben. Jij en ik hebben het geluk om in een piepklein land te wonen, waar alles mag, waar alles kan, waar je in deze tijd, nog steeds redelijk goed opgevangen wordt als je de pech hebt minder kansen te hebben gehad of ziek bent. Met de huidige middelen die we vanuit deze maatschappij ter beschikking hebben, heeft iedereen in Nederland een dak boven het hoofd, water en eten. Niemand die in Nederland op straat hoeft te leven.

Maar dit hele systeem staat door figuren als Wilders steeds meer onder druk. Egoïstische gedachten als “ons volk eerst” en “wij Nederlanders”, ondermijnen de bouwstenen voor een zorgzame samenleving. Er voor elkaar kunnen zijn en de ander ook een goed bestaan gunnen heeft op langere termijn voor iedereen een voordeel. Genoeg mensen die nu op de arbeidsmarkt gezocht worden.

Met Wilders’ uitspraken toen en met zijn verweer nu, blijft Wilders steeds maar weer proberen zijn patriottistisch gedachtengoed kracht bij te zetten om uiteindelijk mogelijkheden te vinden om al die mensen die zo veel steun verdienen het land uit te zetten, grenzen te sluiten voor al die lieve mensen die net als wij allemaal het beste willen voor hun gezin, hun familie.

De rotte appels zitten in elke bevolkingsgroep, daar moeten we zeker korte metten mee maken, laten we zij die de boel verzieken straffen of dat nu Marokkanen zijn of gewoon oer-Hollandse jongeren.

Laten we alsjeblief in deze tijd humaner zijn dan wat Wilders met zijn onemanshow steeds weer opnieuw weet neer te zetten en het lukt hem elke keer weer opnieuw en steeds vaker. Zelfs de rechterlijke macht weet deze man schijnbaar te omzeilen. Hoeveel macht geven we hem nog?

Haat en verderf zaaien om daarmee hele volstammen zwart te maken en te verdrijven uit dit land?

Anno 2018 is dat echt niet meer van deze tijd. Een biljoen mensen op deze aardbol kun je niet meer in hokjes duwen.

De wereld staat in vuur en vlam. Bij de buren is er oorlog. Laten we er SAMEN het beste van maken. “Minder minder?! Dat gaan we regelen!” kan echt niet in deze tijd, als politicus zulke uitspraken doen en dan nog jaren daarna, zelfs in de rechtzaal blijven beweren dat men daar het recht toe heeft, dan sla je als politicus de plank volledig mis en ben je zelfs een gevaar voor de SAMENleving. Met deze uitspraken pretendeert Wilders namelijk dat het mogelijk is om één specifieke bevolkingsgroep aan te pakken en te verminderen in aantallen. Als dat geen vorm van rassendiscriminatie is, dan weet ik niet wat de definitie van rassendiscriminatie sterker kan weergeven dan dit.

Daarom is het net nu van groot belang om jouw stem te laten horen. We hebben de mogelijkheid om onze mening hierover te geven, letterlijk een stem te hebben.

Aangifte doen tegen Wilders blijkt een zeer succesvol initiatief, waar Wilders wel degelijk ook last van kan gaan hebben. Al die stemmen samen kunnen laten blijken dat het gedachtengoed Wilders niet in de huidige maatschappij kan standhouden.

Maar sterker nog, politici die hun boekje te buiten gaan en aanzetten tot haat en verderf kan gewoon niet getolereerd worden in een land als Nederland, in geen enkel land, maar wij hier kunnen met dit kleine landje wel sneller laten blijken dat dit gedrag gewoon niet kan.

Relatief gezien is de impact die jouw stem hier in dit kikkerlandje heeft vele malen groter dan in andere landen waar ze met veel meer inwoners zijn. De stem die wij hier per inwoner kunnen laten horen is veel krachtiger.

Dus onderteken die petitie als je mijn mening deelt. Onderteken de petitie als je wilt dat die Wilders vanuit het strafrecht, maar ook vanuit de bevolking terecht mag worden gewezen. Wilders eens en voor altijd duidelijk moet worden gemaakt dat dit gewoon niet kan, niet hier, niet onder onze ogen.

Vrede in de wereld, begint met jouw mening en handelen in eigen land.

Laten we een voorbeeld stellen in de wereld waarin we leven.

Doe aangifte tegen Wilders

Weten waarom mij dit alles zo aan het hart gaat?

Alsjeblief zeg nog een geodriehoek

Een verhaal uit Syrië

Het ondernemerschap beeldend kunstenaar

Afgelopen week opende de TEFAF weer haar deuren. Jaren heb ik de TEFAF bezocht, dit jaar gaat de TEFAF aan mij voorbij, ben net deze week voor een tinnituscongres in het buitenland. Gelukkig biedt CHAPEAU mij een glimps van wat er allemaal was en is. De sfeer, de bijzondere objecten, de mensen achter de schermen, alles komt er voorbij. Dus toch een beetje TEFAF net voor het slapen gaan. Even afschakelen van de dag waar ik van ‘s morgens aan het ontbijt tot ‘s avonds laat in de avond het over mijn werk heb. Maar wat is werk?

Want behalve dat ik op de TEFAF altijd heel veel inspiratie opdoe en geniet van al die prachtige kunstwerken, de mooie mensen om je heen en het bijzondere eten, denk ik ook net dan altijd na over mijn andere werk, mijn ondernemerschap.

Het ondernemerschap.

De naam alleen, zegt het al “ondernemen”. Vooral doen, bezig blijven, zoeken naar nieuwe uitdagingen, nieuwe producten, hoe houd je je onderneming gezond?

Sinds 2012 heb ik er zelf één, een onderneming; Dyon Scheijen Art. Ingeschreven bij de Kamer van Koophandel als beeldend kunstenaar.

Een hobby die uitgroeide tot mijn tweede beroep. En om alles netjes te doen met de belastingen en BTW, starte ik, op advies van mijn vader, mijn avontuur als ondernemer op 10 november 2012, 10-11-12. Net deze stap opent nu deuren voor mij die voorheen gesloten bleven; galerijen nemen mij serieuzer, het plaatsen van een advertentie gaat makkelijker, andere ondernemingen weten je te vinden, mijn product Dyon Scheijen Art wordt bekender. Het sneeuwval effect.

Maar ik moest me ook meer als ondernemer gaan gedragen. Nadenken over inkomsten en uitgaven, bewust ondernemend zijn. Dus ook bewuster zijn van het kapitalistisch systeem, de basis van onze huidige maatschappij.

Maar mijn doel als ondernemend kunstenaar is niet veel geld verdienen. Zeker niet! Volgens mij is dat het nooit voor een ondernemer.

Voor een aantal andere mensen schijnbaar wel; “O, het gaat wel goed met je schilderkunsten, je gaat zeker binnenkort stoppen met werken?” Nee!

Geld is een middel, geen doel!

Geld is wel iets heel bijzonders. Sinds geld zelf een product geworden is en er bodemloze putten bestaan waarin heel veel geld verdwijnt en geld niet in die maatschappij terugkomt, werkt ons kapitalistische systeem niet meer zo goed, dus we moeten wakker worden! En iets anders gaan bedenken.

Hoe was het ook al weer?!

Jij wil iets van mij, ik misschien iets van jou? Kunnen we elkaar helpen? Kunnen we producten ruilen?

Alleen ik wil nu niet dat van jou, misschien later wel of zelfs helemaal niet, dus geef me maar geld, dan “ruilen” we het daar voor. Zo ontstond geld. En toen kwamen de banken en ging het mis, geld werd zelf een product, later zelfs een virtueel product, een getalletje, op je mobiel, de virtuele munt geboren, gebakken lucht.

Te vaak hoor ik ook nu weer hier op het tinnituscongres dat iets niet kan omdat er geen “geld” voor is!

Zo triest…we leven in een tijd waarin we de meeste kennis hebben, eigenlijk ook al heel veel kunnen, maar er zou geen geld zijn om het te doen?!

Mensen die zorg nodig hebben, maar het niet kunnen krijgen, omdat er geen GELD voor is?! Anno 2018?! Is de mensheid zo dom om geld belangrijker te laten zijn dan humaniteit?

“Nee, sorry meneer, u komt echt niet in aanmerking voor die vergoeding voor die extra zorg voor uw chronisch zieke dochter, u komt er net niet voor in aanmerking, uw zorgverzekeraar vergoedt dit niet, daar is geen geld voor, dat medicament is te duur”.

Misschien is het goed om het hele kapitalistische systeem en ons maatschappelijk stelsel onder de loep te nemen?

Waar gaat al ons belastinggeld en sociale bijdragen naar toe? Hoeveel geld gaat naar bestuurders van al die grote organisaties? Wat verdient die topman bij die bank?! En van welk geld worden die miljoenen betaald?

Hoe inzichtelijk is ons stelsel en zijn er in al die jaren zo veel bodemloze putten en geldvreters in ons systeem ontstaan dat ons kapitalistisch systeem langzaam doodbloedt?

Welke journalist durft het aan?

Is “het volk” slim en sterk genoeg om voor zichzelf op te komen en waar mogelijk bodemloze putten te dichten?

Politieke machtsspelletjes uiteindelijk buiten spel te zetten en het grotere doel voor ogen te houden; SAMEN als mensen te LEVEN en te GENIETEN van al dat wat ons gegeven is; Het echte leven als Mens. Geld zou daarbij geen enkele rol mogen spelen.

Geld maakt niet gelukkig, er voor een ander kunnen zijn wel.

Geld is een middel, maar niet het doel.

En dan nog iets, de mooiste dingen zijn echt niet te koop!

Gezondheid, vrijheid, liefde, een goed gesprek, vrienden, echte vrienden. Dus meer geld betekent niet meer geluk.

Maar toch stel, stel dat, ik, voor een van mijn kunstwerken een miljoen. Ik bedoel, het is mogelijk. Op de TEFAF in 2016 gezien, een kunstwerk van Gehard Richter, een levend kunstenaar, 52 cm x 72 cm, €2.250.000,-

Twee miljoen tweehonderd en vijftig duizend euro! Bijna het jaarsalaris van ING topman Ralph Hamers.

Stel dus, gewoon dromen, dat het inderdaad zou kunnen, als kunstenaar, TEFAF-prijzen voor mijn kunstwerken.

Dan zou ik ietsje later naar mijn werk gaan, zo rond 10 uur beginnen en om 4 uur weer naar huis. Flexibel werken. Freelance!

Dan zou ik voor de mensen die bij mij op het spreekuur geen tinnituszorg kunnen krijgen, omdat “er geen geld voor is”, zou ik stiekem voor gaan betalen. Mensen die geen geld hebben om hoortoestellen te kopen en daardoor in een sociaal isolement geraken, ik zou een deal sluiten met een aantal audiciens waar we voor deze mensen dan een adequate oplossing voor zouden vinden.

Ik zou drie dagen werken, daarnaast een aantal weken per jaar, op de mooiste plekken op aarde grote exposities gaan organiseren. Live painting, elke dag vroeg op om dan een stuk of 7 grote werken in drie weken klaar te hebben voor expositie. In deze drie weken kunnen mensen komen kijken in de galerie of in het museum hoe 7 kunstwerken ontstaan, werken van 2 meter bij 2,5 meter of nog groter, alles passend in de omgeving waar ik dan schilder. Ik zou intens genieten van al die contacten met de mensen, tijdens het live painten gesprekken hebben met de bezoekers over kunst, over audiologie, over het leven, over wat er echt toe doet in het leven. Deze gesprekken zouden overigens terug te zien zijn in het kunstwerk, dat is net zo mooi, omdat ik tijdens het gesprek stop met schilderen, droogt op dat moment de verf, maakt dat op het moment dat een persoon mij aanspreekt en we in gesprek gaan, daar op die plek in het kunstwerk een verandering, dat gesprek heeft dan invloed op het kunstwerk. En later zichtbaar zijn.

Ik zou mooie plekken bezoeken die toeristen vaak niet zien, omdat de locale bevolking die samen met mij de expositie organiseert mij net deze plekken laat zien. En lekker eten, de locale keuken. Met de verkoop van schilderijen op die plekken weer meer mensen gelukkiger maken, projecten starten voor beginnende creatieve mensen die goeie ideeën hebben. En omdat ze deze dan wel zouden kunnen uitvoeren, zouden ze na enkele jaren zelfstandig kunnen opereren, want geld zou dan niet meer belangrijk zijn! Mensen die vanuit een goed hart de wereld willen verbeteren. En er vooral voor een ander willen zijn.

Want er is niets wat je een beter gevoel geeft, dan er voor iemand anders echt kunnen zijn. Om dan een geste te ontvangen in de vorm van; een glimlach, een traan van dankbaarheid, een verbaasde blik van “Dat dat nog bestaat?!”, een ferme handdruk met woorden van dank.

Gelukkig maak ik dit alles bijna elke dag mee op m’n werk bij Adelante. En dat gevoel, is onbetaalbaar!

Daarom ga ik zeker niet stoppen met werken en hoop ik tot in lengte van jaren naast mijn werk als klinisch fysicus – audioloog gespecialiseerd in tinnitus, ook nog een succesvol ondernemer te zijn als kunstenaar.

Tinnitus Research Initiative conference 2018

Today I had a chat with Jacqui Sheldrake and her son Nick Lee, directors of the Tinnitus and Hyperacusis Center, London. I know them already for many years, did my Tinnitus course in the early ninety’s at the center of London. From there on we are good friends forever.

And we all like art, we love to visit museums, walk and watch artists from the very past and the future. But in our work in audiology we see a lot of tinnitus patients and therefore having our long discussions about tinnitus and audiology too. During our walks through museums and cathedrals we also have chats about our work in audiology.

Today we had one issue which brought us a lot of new insights. Technology in hearing devices is changing fast.

Within several years we can use our smartphone to connect to an amplifier in our ears. So when we are in a crowded environment we then can use it as if we had a device to improve speech perception in general.

So from out of this there will be a change in how people will act on hearing devices. Even then mild hearing losses will have a benevit out of this. Using hearing instruments will be as using glasses for reading. It will be a gadget people want to use, cause it will give a better speech perception than normal hearing people can have better speech clarity in the same acoustic circumstances.

And from out of all this, even for some tinnitus patients this could bring in a better speech perception, lesser acoustic difficulties to focus on what is said, and from there on more focus on what is heard, lesser influence of tinnitus in hearing, and so the tinnitus is not the problem in hearing anymore. But from all this it is neccesary not to have the focus on tinnitus, in using hearing aid or hearing devices improve the hearing in the first place.

Gelukkig nieuw jaar

Het is vijf voor twaalf. Bijna 2018. Het oude jaar is achter de rug, het nieuwe staat voor de deur.

Een terugblik op afgelopen jaar laat mij zien hoe sterk gedachten zijn op ons handelen. Social media en nieuws voedt onze collectieve gedachten en wij mensen reageren daarop.

En ik zag dat professionele journalistiek steeds meer een gevolg is en een reactie is op wat er vooral dan weer op social media gebeurt.

Wij zelf maken dus eigenlijk het nieuws.

En dat geeft mij toch wel nog goede moed voor de toekomst.

Geïnspireerd door de virtuele klok die mij meerdere vrienden los van elkaar vandaag hebben toegestuurd, schrijf ik dit bericht. Die klok laat zien dat 2017 vooral in het teken stond van negatieve dingen; stress, angst, teleurstelling, ziekten, corruptie, haat, tegenslagen, fouten, spijt, chaos, duisternis. Dit soort zaken tikken weg in die digitale klok.

Daarvoor in de plaats komt 2018 met; sprankel, gezondheid, succes, voorspoed, vrede, enthousiasme, liefde, kalmte, positiviteit, schoonheid, behulpzaamheid, ik denk dat met het laatste wordt bedoeld er voor anderen kunnen zijn. Is al dit niet datgene waar het echt om gaat, waar we allemaal, stuk voor stuk beter van worden?

Zou het voor een nieuw jaar mogelijk zijn om vooral oog te gaan hebben voor die zaken die ons iets brengen?

Focussen op berichten, acties, gebeurtenissen die ons verder brengen?

Mijn voornemen voor 2018 is daarom vooral te gaan kijken naar wat wel kan, waar wel mogelijkheden liggen, wat er wel goed gaat. Focussen op het goede in de mens, berichten die me verder brengen en successen die op mijn pad komen te gaan delen met anderen, daar waar mogelijk behulpzaam te zijn, anderen te helpen beter te worden.

Ik weet zeker dat als we al die positiviteit vaker met elkaar zouden delen, uiteindelijk de nieuwsberichten ook anders gaan zijn.

Niet de kop in het zand steken voor datgene wat fout gaat of niet goed is, dat zeker niet, het gaat om een goede balans te vinden. Van fouten te leren, verbeterpunten op te pakken in plaats van het als een gemiste kans te zien. Afgelopen jaren is de balans wel erg doorgeslagen naar al dat negatieve, waardoor we het positieve te vaak gewoon niet meer konden zien. Daarom inderdaad goed om een tegenlicht te geven. Die klok geeft denk ik die boodschap.

Sprankel, gezondheid, succes, voorspoed, vrede, enthousiasme, liefde, kalmte, positiviteit, schoonheid en kracht, dat wens ik jullie allen toe voor een nieuw, inspirerend, bijzonder goed en gelukkig nieuw jaar.

Kunst vanuit het hart

Kunstproject Heelmeesters 2018

De gezondheid speelt een steeds grotere rol in ons leven. De levensverwachting neemt toe, mede ook omdat we ons steeds bewuster worden van wat goed of slecht voor ons is.

Naast de lichamelijk gezondheid, speelt er ook steeds meer de vraag over de zin (en onzin) van dit leven. Kunst kan hierbij een middel zijn om als spiegel voor de geest te dienen en een diepere betekenis aan dit leven geven.

Hoe mooi is het om aan dit kunstproject te mogen deelnemen waarin twee werelden, gezondheidswetenschappen en de kunstwereld elkaar letterlijk ontmoeten in een gesprek. Een gesprek dat als eindproduct een kunstwerk geeft, waarin emotie, kennis en kunde terug te vinden zijn.

Hoe bijzonder is het om te zien dat mijn in persoonlijke reis de twee beroepen, kunstenaar en audioloog zich steeds meer beginnen te vinden in al die kunstprojecten die op mijn pad voorbij gekomen zijn.

Art meets Science loopt als een rode draad door dit hele verhaal, een verhaal dat ik ooit hoop met jullie in boekvorm te mogen delen. Een boek waarin ik de mooie toevallige momenten op papier kan delen, met de kunstwerken die op dit pad gevormd werden ter illustratie in het boek.

Niet enkel verhalen die leuk zijn om te lezen, maar nog meer hoop ik dat die verhalen een inspiratie mogen gaan zijn voor velen in dat mooie leven dat ons allen gegeven is. De talenten die iedereen heeft te mogen ontdekken. Want het is ongelofelijk dat als je er echt over nadenkt, dat elk persoon op zich een uniek exemplaar is op deze aardbol. Niemand is exact hetzelfde, ieder individu is een gave op zich.

Kunst als een middel om zonder woorden emoties te delen. Gevoelens die ons sterken in moeilijke tijden, kracht die ons kunst kan geven op momenten in ons leven waarin woorden te kort schieten en onze ogen de poort zijn naar onze ziel. Een schilderij ons diep van binnen kan raken, al is het maar bijna één kleur op dat grote doek die onze ogen streelt.

Horen, zien en voelen, ooit de naam van het tinnitusprogramma welk wij nu ontwikkeld hebben, waarbij net die zintuigen, horen, zien en voelen van belang zijn om te ervaren dat het leven zó mooi kan zijn. Bewust te ervaren dat geluiden, kleuren en gedachten elk moment van ons leven binnenkomen en dat het genieten van al dit altijd kan op het moment dat men zich hier echt bewust van wordt.

Maar sterker nog, het wezenlijke blijft voor onze ogen onzichtbaar, want enkel met ons hart kunnen we echt zien. (Uit de kleine Prins, Antoine des Saint Exupery).

Daarom is kunst van zo’n grote waarde, omdat kunst het hart kan raken. Het hart van het leven.

Artificial Intelligence

In een maand tijd zie ik allerlei nieuwe ontwikkelingen voorbijkomen. Robots die leren om te lopen zelfs een achterwaartse salto kunnen maken, over tafels kunnen springen.

Een machine die nu al zo ver ontwikkeld is dat ze op een mens lijkt, een naam heeft. Erica die geheel zelfstandig, een voor ons als mens “zinnig” antwoord geeft op vragen die haar worden gesteld, alsof ze “echt” met ons praat.

En de eerste robot die officieel staatsburger wordt.

De opkomst van een nieuwe specie, een echt nieuw soort op aarde, artificial intelligence, KUNSTmatige intelligentie.

Gisteren een hit op social media, een video die zelfs het acht uur nieuws haalde, de robot die een achterwaartse salto maakt.

https://nos.nl/l/2203230

Een superieure beheersing van alles. Elk draadje, schroefje, stangetje en motortje zo op elkaar afgestemd dat de hele machine een salto maakt op beide voeten landt en blijft staan. Robocop 3.0 is er niets meer bij.

Wetende hoe ons menselijke evenwichtssysteem een beetje in elkaar zit, ben ik verbaasd om te zien dat dit nu al mogelijk is.

Het evenwichtsorgaan dat in samenwerking met ogen, spieren en brein ons op de been houdt. Hoe vernuftig al dit hele systeem ook werkt, maar een achterwaartse salto zit er bij mij echt niet in. Sterker nog, hoe ouder ik wordt, hoe groter de kans op blijvende evenwichtsproblemen. Genoeg mensen op mijn spreekuur met een ernstige beperking in hun mobiliteit ten gevolge van een evenwichtsorgaan dat niet meer werkt. En de medische wereld is echt nog niet zo ver om het evenwichtsorgaan even in zijn geheel te vervangen. Terwijl die van de robot met een ras tempo steeds beter wordt.

Een nieuw soort is zich aan het ontwikkelen. Afgelopen weken naar aanleiding van de grote jaarlijkse techbeurs in de jaarbeurs in Utrecht, BrightDay die komende weekend plaatsheeft en helemaal uitverkocht is, op RTLZ elke dag een nieuwe aflevering over de opkomst van robots. En in deze afleveringen wordt er naar robots gekeken als zijnde een nieuw soort “levend wezen” hier op aarde. En zo is het ook. Die ontwikkeling gaan we niet tegenhouden. Gedreven door de drang naar nieuwe technieken, streven we er schijnbaar naar om onszelf te klonen en dan ook nog zo dat alles perfect moet zijn. Dat zit van nature al in ons. Cosmetische chirurgie is bij velen een bijna vanzelfsprekendheid bij het ouder worden.

Die ontwikkeling van de opkomst van de intelligente robot gaat razend snel, de evolutie die de mens heeft doorgemaakt heeft miljoenen jaren geduurd, die van de robot straks in één generatie mens. Ik heb zelf nog net meegemaakt dat er geen enkele computer in huis was, een rekenmachine had net haar intrede gedaan toen onze generatie naar de middelbare school ging. De eerste spelcomputers Atari, Commodore 64, Apple Macintosh, het was allemaal nieuw en nog zo onschuldig.

Een leven zonder internet en mobiele telefoon?! Leg dat de kinderen uit die na 1990 geboren zijn. Nu ondenkbaar. Maar toen heel gewoon.

De opkomst van een nieuw soort leven hier op aarde. En die ontwikkeling gaat snel, de eerste robot is al een staatsburger van Saudi-Arabië.

https://youtu.be/S5t6K9iwcdw

Een “intelligente robot” is geboren. Een computer wordt erkend als persoon, als inwoner van een land. Saudi-Arabië moest en zou als eerste zijn. Terwijl een vluchteling in Saudi-Arabië nog niet eens welkom is. Een hoopje van draadjes en staafjes, die samen een semi-perfecte vorm van een mens weergeeft, die schijnbaar dan wel het recht heeft op een paspoort.

De wereld op zijn kop. Een nieuw soort is dus geboren.

Science fiction die geen fiction meer is? De tijd haalt ons in? Gadgets uit de eerste James Bond’s ingeburgerd zijn in ons leven en nieuwe speeltjes uit de jongste Science Fiction film geen verre toekomst meer zijn. Robocop 3.0 staat al bijna voor de deur. Hollywood de spiegel naar de toekomst?

Kunstmatige intelligentie. Laten wij als mens er vooral ook zelf van leren. Algoritmen die bij robots gebruikt worden en net als bij de mens er voor zorgen dat letterlijk en figuurlijk met vallen en opstaan het systeem steeds beter wordt. Vorige week op een congres een boeiende lezing gehoord over Bayesiaanse statistiek. Een strategie die vergelijkbaar is met hoe ons brein werkt. Net door fouten te maken het systeem leert en steeds slimmer wordt.

Als baby leren we dat al. Vallen en weer opstaan. En dat eindeloos lang. Oefenen, oefenen.

En later op school leer je vooral van de fouten die je maakt. Je gaat er toch altijd nog even over nadenken wat je fout hebt gedaan om de volgende keer die fout te voorkomen. Te voorkomen, die gedachte is dus wel fout.

Het is niet fout om fouten te maken.

De drive om geen fouten te maken zou niet mogen zijn om geen fouten. Fouten maken zou net beloond moeten worden, door er bewust van te worden dat je er enkel beter van wordt.

Artificial Intelligence, een kunstzinnige benadering van de toekomst.