Run for KiKa |Marathon New York 2020

Vanaf nu kan er ingeschreven worden voor het sponsordiner van Team Katie op de Hoge Hotelschool Maastricht.

https://www.runforkikamarathon.nl/jesper-thijssen-team-katie

Jesper Thijssen, een van de marathonlopers, kwam met de vraag naar mij toe of ik voor de veiling een kunstwerk wilde schenken. Een paar zinnen waren voor mij al genoeg om volmondig JA! te zeggen. JA! Ik help mee! En JAZEKER sponsor ik geheel kosteloos een kunstwerk!

De kunstwereld is zo’n bijzondere wereld, kunst kan namelijk alleen bestaan doordat de mens bestaat. Een banaan vastgeplakt met ductape aan een muur kost als kunst meer dan honderdduizend euro, omdat het verhaal erachter schijnbaar zoveel waard is.

https://www.google.nl/amp/s/www.nu.nl/cultuur-overig/6015890/banaan-die-met-ducttape-aan-muur-was-bevestigd-brengt-108000-euro-op.amp

Alleen, wat heeft de mensheid hieraan? Een banaan vastgeplakt aan de muur.

Dat kan anders! Where art meets science.

Vandaar dat ik hoop met het verhaal achter dit kunstwerk een mooi bedrag op te halen voor dit goede doel. Een doel waar wellicht een mensenleven mee te redden is.

Wij mensen kunnen wonderen verrichten, als we maar willen. Kennis en kunde is er al allemaal voorhanden om enge ziektes te bestrijden. Er moet echter wel geld voor zijn om materiaal en wetenschappelijk onderzoek te betalen en steeds weer meer te ontdekken om dat wonderbaarlijke mogelijk te maken.

Alle kleine beetjes helpen, maar hoe mooi zou het zijn om met een passend kunstwerk aan dit goede doel meteen een grote bijdrage te leveren.

Het kunstwerk.

Een vierkant doek van 100 bij 100 cm. Kleur; rood, oranje, vuur. De kleur van kracht, passie, liefde, warmte en licht. De kleur van bloed, bloed dat door onze aderen stroomt, door ons hart. Het leven. En net als in het leven zijn er littekens, de dikke strepen op het doek. Vanuit mijn gevoel zijn die strepen ooit langzaam mijn signatuur geworden, eerst zonder enige bedoeling. Maar later was er een collega psycholoog die mij goed kent en al kijkend naar een van mijn kunstwerken gaf zij terug dat die strepen voor haar een teken zijn van pijn, pijn die geheeld is, net als de korst op een wond, die bescherming biedt. Pijn, emotie, maar ook hierin de mogelijkheid van herstel, de healing. Deze strepen zijn in mijn kunstwerken altijd met goud bedekt. Een gouden laagje, dat staat voor de steun van geliefden om je heen. Familie, kennissen en collega’s die er voor je zijn in tijden dat het moeilijk gaat. Goud, de kleur van rijkdom. Rijkdom, in deze dus niet in geld, maar in al dat wat veel belangrijker is dan geld, een goede gezondheid, familie, vrienden, kennissen die er voor je zijn.

Abstract expressionisme, nietszeggend en toch heel veel. Als de kijker er langer naar kijkt, is er heel veel te zien. In de mysterieuze achtergrond zijn allerlei figuren te zien. En het gouden beeldje sterk op de voorgrond, is als een sculpture in een schilderij. Zo kan iedere bewonderaar er zijn eigen verhaal in vinden.

Ik hoop vurig dat er tijdens deze veiling een kunstliefhebber is die het hart op de goede plaats heeft zitten en een mooi bedrag voor dit kunstwerk over heeft. Een bedrag dat volledig ten goede komt aan dit goede doel. Run for KiKa.

Een kunstwerk dat meer is dan enkel het doek en de verf. Een kunstwerk dat een teken is van kracht, het bieden van hoop, een hart onder de riem steekt bij de initiatiefnemers van dit prachtige project. Een mogelijkheid om er te (kunnen) zijn als mens voor een mens.

Deel het gevoel van kracht en hoop! Laat zien waartoe we als mens in staat zijn om goed te doen. Voor elkaar. Hoe mooi dat kunst hierin de verbinding mag zijn.

“De mooiste ervaring die een mens kan meemaken is het mysterieuze; het is de fundamentele emotie die ware kunst en ware wetenschap creëert.”
Albert Einstein.

Where Art meets Science.

DS20003
100 cm x 100 cm
Acrylics on canvas
© 2020 Dyon Scheijen Art

Vanaf nu kan er ingeschreven worden voor het sponsordiner van Team Katie op de Hoge Hotelschool Maastricht

Datum: 4 april 2020.

Voor reserveringen: mail naar teamkatievoorkika@gmail.com

Genieten van muziek

Reactie op de column “Bangmakerij – Column naar aanleiding van item over geluidsintensiteit bij concerten in Nieuwsuur”.

https://www.hoorzaken.nl/nieuws/bangmakerij-column-naar-aanleiding-van-item-in-nieuwsuur/

Bangmakerij? Zeker niet. Grote zorgen maak ik mij over het feit dat het normaal is om frequenter geconfronteerd te worden met steeds luidere muziek. Een schoolfeestje of studentenparty is geen feestje meer als er niet ook krachtige luidsprekers staan. Dat jongeren nu eerder en vaker worden blootgesteld aan risicovolle geluidsintensiteiten staat als een paal boven water. Dat er een waarschuwing nodig is om deze jongeren bewust te maken van het risico op gehoorklachten en daar naar moeten handelen, een must voor ons vakgebied.

Dus ik ben blij dat collega’s de gelegenheid nemen om hierover verslag te doen. Dat een redactie van Nieuwsuur het item vervolgens zo inkleedt dat er meer aandacht is voor de klacht en de praktijk, dan de deskundige aan het woord te laten om gedetailleerd uitleg te kunnen geven, is aan de journalistiek. Dat is zeker wel een punt van aandacht. Ik heb me na het zien van het item zelf ook voorgenomen om enkel nog publiekelijk op te treden als de media bereidt is om samen een uitzending goed voor te bereiden. En niet zo “even” tussendoor.

In de column, die de collega schrijft wordt er een vergelijk gemaakt met de tandheelkunde. Dat er geen tandarts het gebruik van suikers verbiedt. En advies enkel goed poetsen zou zijn. Tandartsen waarschuwen wel degelijk voor het gebruik van suikers en poetsen alleen is absoluut geen bescherming tegen gaatjes.

En dat het drinken van één glaasje alcohol geen probleem is, ook dat is allang achterhaald. Nieuwe inzichten adviseren om helemaal geen alcohol te nuttigen. Maar het zou eerst een hele cultuursverandering moeten geven om een alcoholvrije maatschappij te creëren. Alcoholgebruik is het nieuwe roken. De trend van alcoholvrij bier en wijn is al ingezet. Drink met mate, is nog steeds het algemene advies.

Maar terug naar ons eigen vakgebied, de impact van luid geluid. Lawaaibeschadiging door luide muziek? Onderzoeken die het niet laten zien? Wellicht niet in het aantal Decibellen op het audiogram, maar dat er een risico is op het ontwikkelen van een tinnitus na lawaai-expositie is mij zonder een wetenschappelijke onderbouwing wel duidelijk. Met de komende carnavalsdagen in het verschiet kan ik er gif op innemen dat de maanden na de carnaval in het spreekuur zich meer mensen melden met gehoorklachten ten gevolge van luide muziek. Niet dat er direct een lawaaidip in de gehoordrempel te zien zal zijn, maar wel de aanwezigheid van een tinnitus of een overgevoeligheid voor externe geluiden. Vaak gebaseerd op de angst dat er iets goed stuk is gegaan in het oor. De angst de voeding is van het probleem en geruststelling en uitleg van geluidshygiene dan een hele goede oplossing is. Onder geluidshygiene versta ik het optimale gebruik van gehoorbescherming, niet te overdreven, op net die momenten dat het ook echt nodig is. Daarbij tevens uitleg welke het beste zijn om te gebruiken en hoe te plaatsen in het oor. Daarbij vooral de verantwoordelijkheid bij de persoon zelf te leggen, want dat volume gaan we nooit en te nimmer kunnen verlagen tot “veilige” niveaus. Het gaat namelijk niet enkel om die luidheid van de muziek. Sowieso willen we muziek voelen, beleven. Dat is ons gegeven, vanuit ons oerinstinct ervaren wij trillingen als iets groots. Experimenten met trilelementen versterken het gevoel alsof het geluid heel erg luid is, daar is denk ik meer te halen. Trilplaten in de vloer, om daarmee het gevoel te geven dat het geluid luid staat. Maar los van luidsprekers en volume. Een gezellige avond met dertig vrienden thuis. Lichtjes muziek op de achtergrond, zal met het cocktailparty-effect en gezelligheid aan het eind van de avond communicatie geven waarbij ieder in elkaars oor moet schreeuwen om elkaar te kunnen verstaan. Daar kan het volume aan dat ene oor ook al gauw boven de 100 dB liggen. Dan is het gebruik van goede gehoorbescherming zelfs een aangename oplossing, niet enkel om de oren te beschermen. Maar vooral om de spraak/ruis verhouding te verbeteren en de gesprekspartners beter te kunnen verstaan. Een positief advies dat geheel niet gericht is op bangmakerij, maar op het verbeteren van de spraakverstaanbaarheid. Voor jongeren is dat vaak een beter argument om hun zelf de keuze te laten maken gehoorbescherming te gaan gebruiken en daarmee minder belerend bedoeld.

Het is goed dat er aandacht is voor dit probleem. Fijn ook dat collega’s de moeite nemen om daar waar uitleg gewenst is acte de présence geven en de media te woord willen staan. Dat er vervolgens kritiek komt van net die collega’s in het vakgebied die zelf ook regelmatig in de media verschijnen en daarmee zouden moeten weten dat media niet altijd het verhaal brengt hoe jezelf dat verhaal bedoeld had en er maar een fractie van overblijft van wat allemaal gezegd is, verbaasd mij die scherpe kritiek. Waar komt die kritiek vandaan? Waarom zijn die collega’s niet ook verheugd dat er überhaupt aandacht is voor dit probleem? Wat wil iemand bereiken met publiekelijk fel kritiek te geven op een gerespecteerd collega?

Dat mij dit zo raakt komt omdat ik heb gezien hoeveel effort en tijd er afgelopen weken door alle vrijwilligers en professionals is ingestoken om de week van het oorsuizen een succes te laten zijn. Dat het zelfs als item wordt meegenomen in Nieuwsuur is dan een kers op de taart voor al dat werk waarbij vooral het grootste doel is; aandacht voor dit probleem.

Willen we jongeren overtuigen van het feit dat het verstandig is om oordoppen te gebruiken bij het uitgaan. Zullen we elk bericht dat er ook maar enigszins op lijkt alsof het allemaal maar meevalt moeten weren. En is het betitelen van een nieuwsitem als bangmakerij naar mijn idee net aan het eind van de week van het oorsuizen een afbreuk van al dat werk er in de afgelopen week van het oorsuizen is ingezet. Zou het zelfs voor net die jongere waar de boodschap voor bedoeld is, een reden kunnen zijn om te denken “Ach, het valt dus allemaal wel mee. Zing, vecht, huil, bid, lach, werk en bewonder. Laat gaan met die luide muziek. Ik leef maar één keer.”

Terwijl het beste advies zou zijn: Geniet van muziek! Dat zeker.

Bij concerten en luide intensiteiten neem af en toe even rust en gebruik oordoppen om de spraakverstaanbaarheid te verbeteren.

Laat je informeren door professionals, ga naar een audicien voor een goed advies. Daar kun je terecht voor goede gehoorbeschermers en mocht je twijfels hebben over je gehoor, ook dat kun je dan bespreekbaar maken en indien nodig zal ook hier de audicien passend advies geven. De audiologische ketenzorg in Nederland is uitstekend. Samenwerking wordt steeds beter en ik heb er alle vertrouwen in dat net die samenwerking een verbetering is voor ons vakgebied.

En net als in het orkest. Ieder instrument is nodig om de muziek te spelen. Zo ook in de audiologie.

https://www.tandarts.nl/nieuws/6091/suiker-slecht-voor-gebit

https://www.nationalezorggids.nl/ziekenhuizen/nieuws/44245-tandarts-waarschuwt-voor-tanderosie-door-mixdrankjes-en-cocktails.html

https://nos.nl/l/2324072

Klimaatverandering

Net terug van vakantie in Italië. Vandaag zwarte zaterdag. De dag dat de meeste vakantiegangers zich verplaatsen op de Autoroute du soleil, Noord-Zuid.

Nog drukker gaat het dus zijn. Het krioelt er afgelopen weken al van mensen. Onderweg op de snelweg, maar ook op weg in de trein naar Cinque Terre. Liggend aan het strand dacht ik, als de mens zichzelf zou zien als een van de diersoorten, dan zouden wij de meest vervuilende en aanwezige diersoort zijn die de omgeving, het milieu, goed aan het verpesten is. Overal laten wij onze sporen achter. Bijna geen enkele plek te vinden waar niet ook de invloed van de mens te zien is. Natuurparken waar wegen zijn aangelegd voor de toerist.

Het was de afgelopen weken in Nederland warmer dan in Italië. Klimaatverandering? Zeker.

Los van de vraag of de mens nu wel of niet schuldig is aan die klimaatverandering, mogen we er überhaupt niet van uitgaan dat de kringloop van de natuur elk jaar weer hetzelfde gaat zijn. Lente, zomer, herfst en winter zou straks wellicht niet meer eens hoeven te bestaan.

Onlangs nog scheerde een groot gesteente tussen aarde en maan door, als deze steen rampkoers aarde had gezet, hadden we die ten eerste veels te laat ontdekt, laat staan dat we dit geweld op tijd hadden vernietigd. De impact van deze joekel had zo die hele natuurlijke cyclus met één klap kunnen veranderen.

Onze planeet is onze ruimtecapsule. Er is geen andere! Alleen is deze ruimtecapsule zo groot dat we de meeste dagen van het jaar er maar “gewoon” van uitgaan dat die er is en we zuurstof en fris water elke dag “gewoon” tot onze beschikking hebben. Maar net als het internationaal ruimtestation ISS is het in stand houden van die harmonie in die hele cyclus, van levensbelang! CO2 in evenwicht met O2. De grootste uitdaging bij Apollo 13 tijdens de terugkeer naar aarde was het herstellen van die balans. Een ingenieuze oplossing werd hun redding.

Maar nu wij. Houston, we have a problem!

Afgelopen maand hebben we schijnbaar alle grondstoffen al verbruikt waarvoor de aarde 1 jaar nodig zou hebben om die grondstoffen weer op te bouwen. Sinds 1970 is dit proces al gaande, langzaam gaat dus alles allemaal op als we zo door blijven gaan. Als een kaarsje langzaam uit.

En dan maar een Trump, Poetin, Wilders en Baudet blijven steunen, mannen die klimaatverandering in z’n geheel ontkennen, van die mannen die wetenschap sowieso niet serieus nemen en meer geld willen geven aan idiote muren bouwen of nucleaire raketten, toys for boys, om elkaar hier op aarde te bestoken. Te laten zien wie de grootste heeft.

Politiek die vast wil houden aan oude tradities en enkel voor “eigen vaderland” wil strijden.

Ze hebben geen enkel idee dat al dat geld hard nodig is om überhaupt deze wereld nog te redden.

Hoe blind is een mens als je nu nog niet ziet dat dit zo niet nog langer kan doorgaan?

Een stijging van de wereldbevolking laat zien hoe zich dit komende jaren nog exponentieel gaat ontwikkelen. In vakjes denken als mijn land en jouw land kan echt niet meer. Straks is het onze wereld, waar we met z’n allen voor moeten vechten. Niet tegen elkaar, maar met elkaar. Wel of niet met gezichtsbedekkende elementen. Dus ook mororrijders zullen gewoon mee moeten kunnen doen en op straat met helm op moeten kunnen lopen. 🙂

8 miljard mensen?! Met alle kennis die we hebben, zou het zeker mogelijk moeten zijn om al die mensen een eigen ruimte te geven, waarin ieder zijn eigen waardig leven kan leiden. Als we ski-oorden kunnen bouwen in de woestijn, de hoogste toppen op aarde als toerist kunnen bereiken, dan is alles mogelijk, toch?

Maar gaan we dat tij nog kunnen keren?

Wereldbevolking ten opzichte van 1970 meer dan verdubbeld, van ca. 3,5 miljard mensen, naar 7,5 miljard.

CO2-uitstoot van de auto is 246 g/km. Naar Italië ongeveer 3000 km gereden, is ca 738 kg CO2. Bijna 1 ton aan CO2 uitstoot.

Eén ton CO2 klinkt als veel. Maar waar kun je dat mee vergelijken? Een goed beeld geeft de hoeveelheid CO2 die een groeiende boom jaarlijks opneemt. Dat is 20 kg. Voor alleen het vervoer naar de vakantie in Italië zijn dus ca 37 bomen nodig. Dus ook ik maak me zeker nu nog schuldig aan de afbraak van deze planeet, ons enige ruimteschip. Langzaam zijn we aan het uitsterven en hebben het niet in de gaten.

Steun maar zo’n Boris Johnson met zijn Brexit om daarmee landelijke op wereldniveau beslissingen te nemen, een Donald Trump met zijn idiote muur en handelsoorlog, Trump is nu ook nog vriendjes met Saoedi Arabië, een poltiek stelsel die enkel meer aan gebruik dan aan duurzaamheid denkt en daarmee klimaatverandering op geen enkele manier aandacht krijgt.

Een skibaan midden in de woestijn, het grootste formule 1 parcours midden in de woenstijn, zo groot dat deze duidelijk zichtbaar is vanuit orbit op satellietbeelden. We kunnen al auto’s laten rijden op accu of waterstof, “milieuvriendelijk”. Productie hiervan is zeker nog niet energieneutraal. En straks die accu’s die het niet meer doen en vervangen moeten worden? Milieubewust?

We zien het gebeuren, kijken er naar en kunnen weinig doen. Dat gevoel heb je als individu. Het gaat niet lukken, alleen, nee, maar wel samen. Eerst een gekke gedachte, een idioot idee, maar later blijkt een geniale vinding. Misschien zijn we als mens nog te redden, maar moeten we het wel zelf gaan oppakken. Voorbeeld geven aan anderen en anderen bewust maken waar we nu staan. Bewust maken van welke invloed zij hierin wel kunnen hebben.

Alles is nog aanwezig! Nu kunnen we er nog iets van maken. Gaat het zo door dan gaan we echt die science fiction movies tegemoet. Blade Runner waarin Rutger Hauer nog een van zijn laatste internationale werken speelde. Dat soort films waarin het oorlog is omwille van grondstoffen. Water en lucht zo schaars zijn er een moord voor te doen. Een episode van Mad Max, realiteit lijkt te gaan zijn.

Een aarde waarin moeder natuur niet meer te vinden gaat zijn, zij is niet meer, enkel nog maar de mens zelf, met al zijn materialistische dingen.

Al eens een pitje vanuit een appel in de grond geduwd en die laten uitgroeien tot een appelboom? We hebben sinds drie jaar nu vier in onze tuin. Kleintjes nog, maar wel al met bladeren. Ze hebben het moeilijk gehad de afgelopen hete dagen. Hafida, mijn vrouw, had ze zo maar in de grond gestopt. Drie jaar geleden nu. Zonder EXTRA aandacht en WATER zouden die kleine boompjes afgelopen periode zijn uitgedroogd en dood zijn geweest. Weg, niet meer mogelijk om tot leven te brengen.

Al eens gekeken naar de genialiteit waarmee een blad aan een boom zit en een mier die er op kruipt de overtollige bladluizen verwijdert? Die mier, hoe geniaal dat kleine schepseltje op de kop zich aan zo’n blad kan verplaatsen? Ongelofelijk. Bouw dat maar eens na!

The circle of life. De harmonie die nodig is om alles draaiende te houden. In de film The Lion King verwoordt Mufasa het grote belang van het instandhouden van de balans tussen eten en laten leven, aan zijn zoon Simba. Zelfs in een soort van kinderfilm weten we het allemaal zo goed te verbeelden, maar de grote massa doet er (nog) niks mee.

Ik heb er voor gekozen om daar waar het kan te laten leven. Milieubewuster te zijn, maar bovenal te kijken naar een manier om de grote massa mee te krijgen. Zodat straks een politiek als een Trump en een Johnson, een Poetin of een Baudet (hij wordt toch nog president), geen kans van bestaan hebben, omdat de grote massa de richting aan geeft waarin wetenschap, het milieu, het geld moet gaan en niet de politiek.

Maar als de grote massa zal gaan zijn van wat we nu op TV zien, verstand op nul en gaan met die banaan, dan zijn we ten dode opgeschreven, dan is het wachten totdat alles op is en verdwenen is. Geen appel meer aan die boom kan groeien, omdat er geen boom meer bestaat. Geen groen blaadje meer te vinden is. Dan is het de survival of the fittest. Waarbij het dan wel de sterkste zal zijn en niet meer de slimste of degene die zich het makkelijkste aanpast. Dat stadium zijn we dan al lang voorbij.

Het is twee minuten voor twaalf, willen we dat tij nog kunnen keren?

Kunst ontmoet wetenschap

Zaterdag 9 februari lezing “Kunst ontmoet wetenschap: Tinnitus, besproken vanuit een brug tussen kunst en wetenschap”

Lustrumsymposium Stichting Hoormij, in de Week van het Oorsuizen.

Hieronder alle delen van deze lezing:

http://blog.dyonscheijen.nl/2018/06/03/jheronimus-bosch-tuinen-der-lusten/

http://blog.dyonscheijen.nl/2018/06/03/fransico-de-goya-de-slaap-van-de-rede-brengt-monsters-voort/

http://blog.dyonscheijen.nl/2018/06/09/vincent-van-gogh-zelfportret-met-verbonden-oor/

http://blog.dyonscheijen.nl/2018/06/15/ludwig-von-beethoven-symp-no5-c-minor-op-67-movt-iii-mm-213-331/

#kunst&tinnitus

Escape room Moeder Aarde

Ik word vanmorgen wakker met een zonnestraal op mijn gezicht. Net daar aan die horizon zie ik de zon opkomen. De ster die wij als zon hebben. Acht minuten doet het licht erover om van de zon in mijn oog te komen. En dan vraag ik me af, wie weet dat allemaal? Ik heb het ooit in de natuurkunde lessen geleerd. Slimme koppen hebben dat vroeger ontdekt. Nu, ik hier dit schrijf, weet ik niet meer wie het ooit ontdekt heeft, dus wat doe ik, toets op mijn phone “lichtsnelheid” in en krijg: https://nl.m.wikipedia.org/wiki/Lichtsnelheid.

Mensen, dit is waanzin, dat wij nu in een tijd leven waarin wetenschap en kennis, zo makkelijk voor handen liggen. Ik maak me alleen zorgen, zorgen om het feit dat wat wellicht ons doel is in dit leven, helemaal aan ons voorbij gaat.

Waarom, waarom hebben wij mensen die vaardigheid gekregen om de wetten van de natuur te mogen ontdekken? Want het is steeds weer een ontdekking als we achter iets komen en het kunnen beschrijven. Hoe zou je ooit erachter kunnen komen dat licht een snelheid heeft en dus niet oneindig is? Als ik het niet ooit geleerd had, zou ik er nu helemaal niet bij stil staan. Zou ik het gewoon waar nemen zonder erover na te denken.

Door goed te kijken naar de omgeving, te observeren en creatief te zijn om datgene wat je ziet om te zetten in iets grijpbaars kom je er langzaam achter. Niet voor niets dat kunst en wetenschap zo dicht bij elkaar liggen. Filosofen, kunstenaars en wetenschappers wisten elkaar vroeger ook meer te vinden dan nu. Creativiteit is nodig om te ontdekken en oplossingen te vinden. Een open mind. Thinking out of the box.

Natuurkunde, wiskunde en scheikunde, vakken die de meesten vandaag de dag niet meer leuk vinden, omdat het te abstract geworden is. Zelf heb ik natuurkunde gestudeerd aan de universiteit in Aken, ik was zo blij dat ik het uiteindelijk dat Diplom had en een andere richting kon uitgaan. Einsteins relativiteitstheorie, Heisenbergse Unschärferelation, een punthoofd kreeg ik er van. Waarom? Omdat het niet meer te begrijpen was. Enkel maar theorie, waar ik niets meer mee kon. Ik zie nu jonge studenten worstelen met de exacte vakken, omdat de meeste docenten het niet goed en zonder passie proberen uit te leggen. Er ook geen tijd meer voor is om samen met studenten een stap terug te doen en te kijken naar het waarom. Een enkele gepassioneerde docent of hoogleraar die het lukt om het vak leuk en vooral interessant te houden.

Kennis delen is niet enkel vertellen hoe je het moet doen, maar ook het waarom zou je dat zo en zo doet? Motiveren om het geleerde toe te kunnen passen.

En die ontdekking begin ik zelf nu pas te maken.

Waarom mogen wij als mens al die kennis überhaupt ontdekken?

Ik sprak er deze week in de lunch met een van de aanwezige geleerden over op het “Design for senses congres”. Ook hij had die vraag zich al die jaren geleden gesteld. Waarom hebben wij mensen toch al die kennis voor handen? Wat is het groter doel? Zeventig jaar was deze man en ook nog altijd op zoek naar het antwoord op die vraag. Ik gaf hem mijn gedachte hierover. Toen hij die hoorde waren er sprankelingen in zijn ogen te zien en was hij blij, want dit kon wel eens het antwoord zijn hij altijd gezocht had. Hij ging er zeker nog verder over nadenken. Ik zal die gedachte ook hier met jullie delen.

Alles staat er al, alle kennis is dus nu voorhanden. Google helpt je daarbij. Ook mijn gedachte over het waarom is gewoon al meer dan duizenden jaren bekend. Niets nieuws. Geschriften uit de oudheid die het ons stuk voor stuk in verhalen vertellen. Eeuwen zoekt de mens al naar antwoorden op die levensvragen. Ontdekkingen die dan worden gedaan worden gedeeld en aan elkaar doorgegeven. Wetenschap, kunst, maar ook godsdienst, beschrijven ons het bestaan. Het leven. Maar geven ook antwoorden op het waarom. Het is eigenlijk zo eenvoudig, als we weten waarom en dat we het hier samen moeten doen.

Die zon daar aan de horizon, op acht minuten lichtsnelheid van ons vandaan. Die ster zal ooit sterven. Net als alles wat ons aan leven gegeven is. En hoe een ster sterft weten we ook al. En hoppa Google geeft: https://www.esa.int/esaKIDSnl/SEMUDEWJD1E_OurUniverse_0.html

Ooit gaat ook onze zon er aan en zal in haar sterven alles om haar heen meenemen wat dan op haar pad komt. Ook onze moeder aarde. Ooit zal al dit wat we hier samen hebben opgebouwd gewoon verbranden. Laat die eens even binnenkomen. Er komt dus ooit een moment waarop de zon opgebrand is, maar voordat die helemaal als een kaars uit zal gaan, gaat er eerst nog een enorme explosie zijn, zo groot dat ons hele zonnestelsel daarin verdwijnt. Weg. Er zullen ooit kinderen en volwassenen zijn, de laatste generatie die hier mee te maken gaat hebben. Wij weten nu dat dat later ooit zo gaat zijn. Voor deze mensen moeten we nu al een oplossing bedenken, niet wij nu hier, maar stap voor stap daar naartoe werken. “One small stap for man, one giant leap for mankind.”

Dus ooit wij hier op aarde, kunst, grote gebouwen, alle kennis, geschiedenis, weg? Niets meer?

Is dit misschien niet één soort van grote escape room? Moeder aarde die onze ruimte is waarin we complexe problemen moeten oplossen om ooit deze grootste uitdaging de baas te zijn. Opdrachten waarvan we de antwoorden collectief wel weten, maar het samen moeten doen om het oplossen daadwerkelijk mogelijk te maken. We hebben ook een tijdslimiet en omdat die puzzels die we moeten oplossen zo complex zijn, hebben we wel heel veel tijd gekregen. Nog een aantal duizenden van jaren. Alleen er is geen escape op het moment de tijd om is en de oplossing niet gevonden is.

Ruimtevaart is niet voor niets zo belangrijk. Nu weer een ruimteschip op weg naar de zon en een Marslander naar Mars. Wetenschappers die hopelijk meer informatie gaan ontdekken van wat er in die zon gebeurt en wie weet dat we daar zelfs ooit invloed op kunnen gaan uitoefenen.

Een escape room. Meerdere teams. Kunnen we weer van leren. Zij die daar goed in zijn bewaren de rust, laten iedereen in z’n waarde, zorgen ervoor dat naar elkaar geluisterd wordt. Zij die een leider hebben die voor harmonie zorgt, rust en overzicht houdt, hebben een groot voordeel. Dat zijn de snelste. De winnaars.

Ruzie, geschreeuw, paniek en geen orde en geen samenwerking, maakt het bijzonder moeilijk en zijn meestal degene die verliezen.

Grappig dat dit ook zo voor onze wereld geldt. Onze opdracht is, met alle kennis die we hebben, een uitweg te vinden. Een escape. Al dit heeft een doel, om samen oplossingen te vinden. En niet iedereen hoeft nu wetenschapper te worden, maar zij die in die escape room naar die wetenschappers luisteren en al dat weer combineren zijn vaak degene die aan de knoppen draaien en de rust hebben om kennis in daden om te zetten. Ouders die hun kinderen op orde houden. De creatieveling die iets nieuws bedenkt. De humorist die een lach op ieders gezicht tovert en het leuk houdt. De denker die het weer serieus maakt. En het mooiste moment is dan toch het gevoel van overwinning waar het als team zo goed gelukt is. Elkaar te waarderen, te feliciteren. Een blik van: “Dat hebben WE toch SAMEN even gedaan.”

Ciudad de las Artes y las Ciencias

Ciudad de las Artes y las Ciencias

“The city of art and science”

My heart is jumping around!

Architecture is even beyond the impossible. Laws of physics at the highest level. With the greatest respect for lines and nature.

We can make miracles happen! If only we would focus together on what really matters in life. Men can make dreams come true, if only we could work together.

Make art and science! Not war!

Trump and Poetin going on nuclear weapons again, as if we are going back in time. Lots of tax money flowding away to arms and nuclear bombs. Tax money which also could be used to make this world a better place.

Their idiotic politics in which words are getting worse and worse, transformed into military actions, which in time will end up again in a wake-up-call to see that the power of nuclear bombs will give in the end no winner at all. Only LOSERS!

Go for Trump! Support Erdogan, just vote Wilders, great men who have only in mind that they have to fight THE EVIL, whatever that may be.

I am convinced that even their own way of acting in politics is the source of many problems they have to fight. Johnson in the Brexit did it, Trump in his threats to China. And Poetin the way he act to Trump and that makes the whole political circus complete. Management of world leaders today, an example to all the children. Worriors who will be remembered as the saviours of the world.

Go on and make war! Go and make a whole collection of nuclear bombs, so many that one can destroy four times the whole world. Money is of no issue, we have to pay to keep us safe. And as a member of the NATO the Netherlands of course has to join in. We will be lucky that at the time it is at the highest risc, Wilders of course will be president of the Netherlands and be best friends with Trump.

So yeah, the architecture makes me very happy, but sad at the same time, to see that we could make miracles happen, in architecture, but even more in health care and to poverty in the world. But at the time world politics makes it impossible to spend money on the good things.

I hope we can share the good vibes…in that inspiration will still make the impossible possible.

Where art meets science!;)

First Man

“First Man”. Wat een film!

Neil Armstrong, als mens. De offers die hij bracht om zijn missie te voltooien. De twijfels, de angsten, het waarom.

Maar het gaat niet enkel om de persoon Neil Armstrong, het is meer dan dat. De film laat ook de kwetsbaarheid en klunzigheid van ons als mens zien, van de andere kant ook de kracht en de kennis, de ongelofelijke slimheid waarmee met de kennis van natuurkunde, wiskunde en scheikunde überhaupt ruimtevaart mogelijk is.

Waarom?

Neil zei het, onze twee Nederlandse astronauten zeiden het, letterlijk komt het ook hier weer opnieuw in deze film naar voren; wetenschap geeft ons een ander perspectief.

Als je vanuit de ruimte naar moeder Aarde kijkt, pas dan zie je de kwetsbaarheid van dit leven. Dat dunne schilletje atmosfeer rondom ons dat deze wereld beschermt tegen al die gevaren vanuit de ruimte, de chemie en fysica die dit mooie leven bedreigen. Zonder zuurstof alleen al is leven niet mogelijk. Maar is er te veel en komt er ook maar één vlammetje bij is het je dood. Test-missie Gemini waar 3 astronauten levend in de cabine verbranden, ook die gebeurtenis komt in de film voor.

“Wij zijn allemaal astronauten” zei André Kuipers op het college hij gaf in het Openlucht theater hier in Valkenburg. Moeder Aarde is onze ruimtecapsule. En we zullen het hier met z’n alle moeten doen.

Neil, André, Wubbo Ockels, spraken erover, kijken vanuit het andere perspectief dat ons aan het denken zet. Wubbo Ockels die het zelfs probeert op zijn sterfbed om met woorden het ons zo duidelijk te maken en daarmee mensen hoopt te inspireren goed te doen.

Ik schreef er na dat college van André Kuipers in 2016 al een blog over.

Benieuwd naar wat die boodschap is?

Wil je weten waarom we wellicht vakken als wis-, natuur- en scheikunde hebben? Waarom ruimtevaart zo belangrijk is?

Wat is überhaupt het doel van al dit?

Lees hier een samenvatting van het college astronaut Kuipers:

http://blog.dyonscheijen.nl/2016/09/04/er-zijn-zo-veel-meer-sterren-en-planeten-in-het-universum-dan-alle-zandkorrels-op-al-de-stranden-op-aarde/

https://youtu.be/PSoRx87OO6k

Banksy did it again!

Banksy did it again! He, she or of even they, nobody knows who Banksy is, so one can ask why everyone thinks Banksy is a man?

But nevertheless Bansky made again a huge statement with this self-destroying artwork.

https://youtu.be/OTJjL6a2Oec

What is it Banksy wants to say? Knowing the artwork of Banksy, I think he is making fun of the way expensive art nowadays has changed into a kind of extraordinary investment, where only a few people in this world can afford it?

Mark Rothko he too made a same kind of statement. He once got a commission to make huge paintings for a very exclusive restaurant in New York, the Four Season in the Seagram building. The paintings were finished, but then he wondered what was the environment the paintings would be exposed to. So he went over to that expensive restaurant, sat down, eat and drinked for a while looking at all the people in the restaurant. Then he thought that this was an environment he definitly not had the feeling to expose his artwork to. These people would never appreciate the art as he had meant art to be. So he called of this whole commission and send over the “Seagram Murals” as a gift to the Tate Modern in London. Everytime I visit London I go there and sit down in this “Seagram Mural – Mark Rothko” room. One can walk in there for free!

And what makes it such an incredible statement. The day these painting arrived at the Tate Modern, Mark Rothko was found dead in his art studio in the states. He had killed himself, 25th Februar 1970, three weeks later I was born! 18th March 1970.

Bansky, Gehard Richter, Damien Hirst, Jeff Koons, they all are living artist who are now living in a time where they get the respect and therefor also the credits of their artwork during life. And that is so great. Knowing the stories about former artist living in very poor circumstances. For example Vincent van Gogh. I did a study on his live, his ear accident. And from his more than 800 letters to his brother Theo, we now know in detail how he lived. Vincent was so poor he was financial dependent of the charity of his brother. Vincent only sold one art piece during his live. About €1000,- he recieved for it. And he had so many dreams, one of which we know about is the Yellow House in Arles. He wanted to set up a place where artist could meet eachother and learn from eachother. Vincent had hoped that his friend Paul Gauguin who was more succesfull at that time, could have helped him, but in the end the got in a fight. The ear accident was maybe a result out of that. A whole story is written in 2016 about all this in a book of Bernadette Murphy; The ear of Van Gogh; the true story.

What we can see is that most artist have amazing, mostly during their time they live, crazy ideas. Some of them are lucky to make them come true, others die poor and after that people learn from their thoughts and take over the dreams, even then make them bigger then the artist could even imagine.

Mark Rothko is now in the Tate Modern, everyone can walk in for free and watch the Seagram Murals. One can sit their for hours enjoying these masterpieces.

Vincent van Gogh museum in Amsterdam, an amazing place, thousands of visitors every day! People standing in a row waiting on their timeslot to go in. And then all these beautiful paintings, his selfies from that time. Van Gogh made more than fourty selfportrets, he was so poor he himself was the model he could paint by looking in the mirror. That is the reason we see Van Gogh in his portrets the way he looked at himself through the mirror.

A crazy world. Van Gogh’s paintings are now in the catagory of the most expensive paintings ever sold. Mark Rothko’s Seagram Murals they now get the attention they never could have had in that restaurant.

And Banksy’s destroyed painting has doubled his vallue directly after it was destroyed.

Art is a strange way to reflect how we people live. It is time that art gets its vallue during the time the artist can enjoy the creativity and the success of all this. So maybe from out of that new worlds are to be discovered.

Art meets Science!

Laat Beethoven ons horen wat hij niet meer hoort?

Ludwig van Beethoven – Symp no5 C minor op 67 movt III mm 213-331

En dan de laatste in de rij Beethoven.

De strijd die hij heeft geleverd en hoe mooi Beethoven zelf oplossingen heeft bedacht voor zijn gehoorverlies is het schrijven van een nieuw boek wel waard.

December 1770 geboren in Bonn, overleden op 26 maart 1827, Wenen.

Op 6 oktober 1802 schreef Beethoven zijn ‘Heiligenstädter Testament’, een testament gericht aan zijn twee broers, Kaspar Karl en Johann, waarin hij zijn wanhoop over zijn toenemende doofheid toen al in detail beschreef. Over de impact die zijn gehoorverlies heeft op het dagelijkse functioneren. Het sociaal isolement waarin hij is terechtgekomen. Mensen niet meer kan verstaan. Hij als dove musicus eigenlijk niet meer wil leven, maar zich verplicht voelt toch in leven te blijven, om zo de wereld van zijn muziekstukken te laten genieten. Rond 1819 was Beethoven volledig doof. Die tijd daar naar toe gebruikt hij ijzeren draden die hij verbindt met de pianosnaren om zo de muziek te kunnen horen. Vanuit alle documenten die ik lees heb ik het sterke vermoeden dat het gehoor van Beethoven langzaam achteruit is gegaan door een otosclerose. Een verkalking van de gehoorbeentjes, een verstarring van de stapes aan het ovale venster in de cochlea, die uiteindelijk een binnneoordoofheid tot gevolg heeft.

Het proces van zijn progressief gehoorverlies, het langzaam achteruitgaan van zijn gehoor heeft een enorme invloed op zowel zijn privé als zijn professioneel leven.

Met woorden wordt dat duidelijk in zijn Heiligenstadt Testament, echter is dit document van vier pagina’s pas maanden na zijn dood gevonden. Al die jaren heeft Beethoven deze brieven bewaard. Was het voor hem niet mogelijk deze woorden openbaar te delen. Tussen de regels door is dit zeker ook te lezen in zijn testament. “Wilde ik soms nog mij op eens over dit alles heenzetten, o hoe hard werd ik dan nog door de verdubbelde treurige ondervinding van mijn gebrekkig gehoor teruggestoten; en toch was het mij niet mogelijk, tot de mensen te zeggen: ‘Spreekt luider, schreeuw; want ik ben doof.’ Ach! hoe was het mij ook mogelijk, de zwakheid van een zintuig kenbaar te maken, dat bij mij volkomener dan bij anderen behoorde te zijn; een zintuig, dat ik eens in de hoogste volkomenheid bezat, – in een volkomenheid, zo als maar weinigen in mijn vak hetzelve bezitten of bezeten hebben? o! Dat kan ik niet.”

In stilte verwerkte Beethoven de impact van het enorme gehoorverlies, maar nog meer heeft hij dat naar mijn mening getracht om de muziek te gebruiken in zijn verhaal. De muziek was zijn taal, zijn stem, verhalen kon hij vertellen met de muziek die hij schreef.

Ik wist dat er een muziekstuk was waarin hij een tinnitus laat horen. Bij toeval kom ik uit op:

Symp no5 C minor op 67 movt III mm 213-331. Geschreven ergens tussen 1804 en 1808. De periode waarin het verlies van zijn gehoor steeds groter wordt.

In dit stuk hoor ik dat Beethoven het grote publiek wil laten horen wat hij hoort, beter gezegd wat hij niet meer hoort. Als een moderne DJ draait hij aan de knoppen en langzaam schrijft hij bepaalde frequenties weg. Langzaam sterft het geluid van de muziek helemaal uit, om dan als laatste enkel nog een tinnitus te kunnen waarnemen in de stilte die er eigenlijk is. In de verte nog net zachtjes tonen te horen zijn, heel zacht om dan vervolgens op majestueuze wijze het volume weer terug te brengen. Alle registers trekt Beethoven open, waarin je hem bij wijze van hoort schreeuwen “Dit is wat jullie horen, geniet hiervan, luister naar de details, naar alle tonen die voorbij komen, het complexe van het oorsysteem om al die instrumenten tegelijk en in verschillende toonhoogtes te kunnen waarnemen”.

Zelf heb ik ooit, lang geleden, in een fanfare gespeeld, French Horn. Prachtig instrument. En het mooiste is als je als muzikant dan zo luid mogelijk mag spelen. Zeker op zo’n hoorn. Zo luid dat het geluid even lijkt over te slaan. Precies dat schrijft Beethoven in de partituur. Je hoort het enthousiasme in de muziek. Die hoorn partij gaat met een dubbele forte helemaal uit zijn dak. Kippenvel. Tegelijkertijd raakt het diep, zeker nu ik de woorden heb gelezen in zijn testament. In ongeveer dezelfde periode heeft hij dus deze symfonie gecomponeerd. Met eenzelfde emotie, met eenzelfde boodschap, met eenzelfde noodkreet. Muziek was zijn taal, zijn leven.

“Fate is knocking at the door”, zei Beethoven bij de vier tonen die zo typerend zijn voor de vijfde symfonie. Later zijn deze vier tonen, kort-kort-kort-lang, de internationale code geworden voor SOS, safe our souls.

“Many assert that every minor piece must end in the minor. Nego! …Joy follows sorrow, sunshine—rain”, ook dit is een quote van Beethoven gekoppeld aan de vijfde symfonie. Het opentrekken van dat hele register, nadat hij eerst zijn gehoorverlies met de muziek heeft laten horen, het langzaam sterven van de instrumenten, stuk voor stuk doven ze uit. Om dan vervolgens op een geniale manier in de compositie een gevoel van triomf te laten beleven, overwinning. Zou het dat hij toen al wist dat hoe ook er een dag zou komen, dat ooit iemand zijn emotie, zijn gevoel hierin zou herkennen en wil delen met de wereld?

Net als de kunstenaar in zijn schilderij de emotie en de impact van het grote gehoorverlies en tinnitus kon laten zien, zo laat Beethoven dat hier horen in zijn muziek.

Psychologie en audiologie waren wetenschappen die tegen het einde van de 18de eeuw überhaupt nog niet bestonden. Vandaar dat er in de kunstwerken en muzikale stukken eigen interpretaties van de makers zijn terug te vinden die vanuit de kennis die we nu hebben een ander licht geven op de tinnitus en gerelateerde gehoorklachten. Klachten waarbij onwetendheid, onzekerheid, sociaal isolement, onbegrip vanuit de omgeving, angst voor het onbekende, al dit zelfs een inspiratiebron bleek te zijn voor het creëren van meesterwerken.

Edvard Munch noteert in een van zijn dagboeken: “Zonder angst en ziekte zou mijn leven als een boot zijn zonder roer”.

Literatuur en bronnen:

Arnold WN, The illness of Vincent van Gogh, Journal of the History of the Neurosciences 2004, Vol. 13, No.1, pp22-43

Arenberg IK, Countryman LF, Bernstein LH, Shambaugh GE, Van Gogh had Ménière’s disease and not epilepsy. JAMA. 1990, Vol. 264, pp491–3

Shearer PD, The deafness of Beethoven: an audiologic and medical overview, Am J Otol. 1990 Sep, Vol. 11(5), pp370-4

Stevens MH, Jacobsen T, Crofts AK, Lead and the deafness of Ludwig van Beethoven, Laryngoscope, 2013 Nov, Vol. 123(11), pp2854-8

Van Gogh museum Amsterdam, tentoonstelling Munch : Van Gogh, 25 september 2015 – 17 januari 2016

1889 – Het eerste internationale psychologiecongres vindt plaats in Parijs.

1889 – Het eerste Franse onderzoekscentrum voor psychologie wordt geopend aan de Sorbonne.

Jheronimus Bosch

Francisco de Goya

Vincent van Gogh

Ludwig van Beethoven

Vaststelling van een otosclerose werd aanvankelijk beschreven door Valsalva in 1704 tijdens een autopsie van een dove patiënt. Joseph Toynbee gekoppeld aan gehoorverlies deze bevinding in 1857. In 1890 was Katz eerst in het vinden van otosclerose bewijs microscopische dat fixatie van de stijgbeugel veroorzaakt. In 1893 beschreef Politzer de otosclerose als klinisch organisatie en beschreef zijn pathologische kenmerken in het lijk. De oudste meldingen van verbetering van het gehoor bij patiënten met otosclerose waren anekdotische gevallen van patiënten met hoofdletsel had, met de daaropvolgende verbetering van het gehoor. Kessel beschreven geval in 1878 bij het beschrijven van de temporale bot van een patiënt die na het vallen van de wagen zijn gehoor verbeterd vinden dat het een breuk in de storm. Holmgren in 1923 behandelde patiënten met otosclerose creëren van één Fenestra in de horizontale kanaal en bedekken met mucoperiosteum. Chirurgie van Fenestra van het horizontale kanaal werd gepopulariseerd door Lempert in 1940 en later verfijnd door anderen, waaronder John House.

Ondanks de aanvaarding van de techniek van Fenestra, zelden was ze succesvol om de kloof van bot-lucht gehoor helemaal dicht, en had een 2% hoger risico op het veroorzaken van ernstig perceptief gehoorverlies. In 1950 voorgesteld Samuel Rosen de mobilisatie van de stijgbeugel, die het voordeel van het genereren van onmiddellijke verbetering in het gehoor had en volledig sluiten van de kloof in de meeste patiënten, vervolgens detecteren dat de vaststelling van de steun wordt weer opgewekt in alle gevallen. In 1956 maakte John Shea de eerste stapedectomie, die de ovale venster met een ader graft en het gebruik van een nylon kunstmatige stijgbeugel om het ovale venster aambeeld.

Siebenmann in 1912 bedacht de term die verwijst naar de labyrintische otosclerose otosclerose foei dat de otic capsule van het slakkenhuis en het labyrint gehuld. Hij stelde dat de labyrintische otoeslcerosis kan resulteren in perceptief gehoorverlies.

http://sieplex.com/author/bauke-dievoet

Fransico de Goya – De slaap van de rede brengt monsters voort

De volgende kunstenaar in het kader van de lezing “Art meets Science: tinnitus besproken vanuit een brug tussen kunst en wetenschap”, Francisco José de Goya (1746 – 1828), ook hij had aan het eind van zijn leven te maken met een ernstige slechthorendheid. Geen audiologisch centrum die hem toen kon helpen. Hij geraakte dan ook langzaam in een sociaal isolement en kon op het einde met niemand meer praten. Met daarbij een ernstige tinnituslast die vooral ‘s nachts parten speelde.

Zijn hele stijl van schilderen veranderde nadat hij door een ernstige ziekte in 1792 volledig doof was geworden. Zijn doofheid had grote invloed op zijn manier van schilderen. Hij was meer afgesloten van zijn omgeving en zijn fantasie ging een grotere rol spelen in maken van zijn kunst. Daarnaast bestudeerde hij mensen door zijn doofheid op een afstand, wat tot kritische en satirische observaties leidde. Zijn nieuwe stijl was zeer opvallend voor die tijd en lag dicht tegen wat we nu kennen als de karikatuur. Toen in die tijd een doodzonde. Maar Goya trok zich daar niets van aan. In zijn portretten schilderde hij zijn modellen zoals hij ze zag. Zijn religieuze fresco’s werden van een zeer aards realisme, ongekend in die tijd.

Voorheen was zijn stijl romantiek en maakte hij vele portretten voor adel en kerken. Dat gaf hem ook veel roem en aanzien.

Maar na zijn ziekte werd zijn stijl donkerder, kritisch en satirisch, dit was tegen het zere been van adel en regering.

Zijn meest bekende werk Los Caprichos zijn hiervan een mooi voorbeeld. Print nummer 43, die eerst de omslag zou zijn van deze verzameling prenten, werd door Goya aangepast, omdat hij bang was dat er dan meteen kritiek zou zijn en mensen nog niet eens zouden gaan kijken naar de andere platen in het boekwerk. Uiteindelijk is zijn bekendste zelfportret de omslag geworden en is print 43 in de verzameling opgenomen.

 

Print 43.

De slaap van de rede brengt monsters voort, El sueño de la razón produce monstruos. Een zelfportret waar hij probeerde om slaap te vinden en dat niet lukt. Waarschijnlijk dat Goya in zijn slaap werd getergd door zijn tinnitus.

Goya geraakt door zijn doofheid in een sociaal isolement. Kan geen les meer geven op de universiteit en gaat aan het eind van zijn leven op 72 jarige leeftijd in het huis wonen dat al de naam had “Quinta del Sordo”, “Het huis van de dove”. Voorheen had er al een man gewoond die doof was.

kunst-thema-028.jpg

Hier maakte Goya een aantal wandschilderijen, murals, die later bekend zouden worden als Goya’s zwarte schilderijen. Meer informatie hierover.

Dat Goya doof was en gebruik moest maken van ondersteunende gebaren, blijkt uit een tekening die de meester maakte in 1812, “Handfiguren”. Gebarentaal was toen nog geen algemeen goed.

Schermafbeelding 2018-06-03 om 09.41.54.png

De volgende kunstenaar Vincent van Gogh.

Wordt vervolgd.