Herinnering aan Menselijkheid: De Kracht van Kunst in de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens

Vanmorgen mocht ik een uiterst boeiende lezing bijwonen van Dr. Ankie Hoefnagels, lector van Global Minds at Work, met als titel “Kunst als balsem tegen polarisatie: Het slechten van de empathiemuur”, Museum Valkenburg.

Het onderwerp van de lezing raakt me diep, wat de reden was dat ik erbij wilde zijn. Bovendien wilde ik ook de tentoonstelling van Ans Repkes – “In dialoog” bekijken.

Verbintenis I – In deze installatie staat verbinding centraal. Het geeft de relatie weer tussen mensen en hun omgeving. De houten balken staan voor kracht en het vilt voor de onderlinge warmte. Ans Repkes.

Het toeval wilde dat ik vanochtend al een blog over dit onderwerp geschreven had, waardoor ik nu een sterke verbinding kan leggen.

De titel van het blog: “Herinnering aan Menselijkheid: De Kracht van Kunst in de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens”.

Op die koude decemberdag in 1948, te midden van de verwoesting en het leed van een wereld verscheurd door die oorlog, rees een sprankje hoop op in de vorm van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens.

Op 10 december van dat gedenkwaardige jaar omarmde de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties deze historische verklaring als een stralend symbool van menselijke waardigheid te midden van duisternis en chaos.

De verklaring markeerde een monumentale stap voorwaarts, een collectieve belofte om de fundamentele rechten en vrijheden van alle individuen te beschermen, ongeacht afkomst, geloof of achtergrond. Het was een plechtige herinnering aan de verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog, een tijd waarin de mensheid haar diepste duisternis en wreedheid had getoond.

Maar waar staan we bijna een eeuw later in het licht van diezelfde verklaring? Hebben we werkelijk geleerd van het verleden, of zijn we verdoofd door de tand des tijds en de eisen van het moderne leven?

Het lijkt erop dat het besef van de waarde van menselijk leven langzaam vervaagt. In plaats daarvan zien we de opkomst van verdeeldheid, haat en xenofobie. De krachtige idealen van de Universele Verklaring worden overschaduwd door egoïsme, nationalisme en een groeiend gebrek aan empathie voor onze medemens.

Maar te midden van deze sombere realiteit blijft één waarheid onwankelbaar: geweld, haat en wraak zijn nooit de oplossing. Ze leiden ons slechts verder de duisternis in, weg van het licht van menselijke vooruitgang en harmonie.

Het is onze gezamenlijke verantwoordelijkheid om de geest van de Universele Verklaring levend te houden, om te streven naar een wereld waarin de rechten en waardigheid van elk individu worden geëerd en beschermd. Onze kracht ligt niet in verdeeldheid, maar in eenheid; niet in haat, maar in liefde voor elkaar als medemensen.

Laten we, te midden van nieuwe spanningen en conflicten, vasthouden aan de essentie van menselijkheid die in de Universele Verklaring is vastgelegd. Laten we de woorden koesteren die ons herinneren aan onze gemeenschappelijke menselijkheid, en samenwerken om een wereld te creëren waarin vrede, gerechtigheid en respect voor alle mensen heersen.

Dat is de belofte van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. Laten we ervoor zorgen dat het niet slechts een document uit het verleden is, maar een leidraad voor onze toekomst.

Net zoals Max Richter’s meesterwerk “Voices” resoneert met de boodschappen van de Universele Verklaring, zo spreken ook andere vormen van kunst tot ons in deze uitdagende tijden. Kunstenaars over de hele wereld gebruiken hun creativiteit om een boodschap van hoop en solidariteit te verspreiden, van schilderijen die de schoonheid van diversiteit vieren tot gedichten die oproepen tot vrede en verzoening.

In een wereld waar verdeeldheid lijkt te regeren, herinnert kunst ons eraan dat we meer gemeen hebben dan dat ons scheidt. Het biedt een gemeenschappelijke taal die grenzen overschrijdt en harten opent. Laten we daarom kunst koesteren als een baken van licht in deze donkere tijden, en ons laten leiden door de kracht van creativiteit en menselijkheid om een betere wereld te creëren voor iedereen.

Met kunst als onze gids en de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens als ons kompas, kunnen we de weg vinden naar een toekomst waarin vrede, rechtvaardigheid en menselijke waardigheid zegevieren over verdeeldheid en haat.

En daar had dr. Hoefnagels het dus ook over, het empatisch vermogen van de mens. Het trainen van de empathiespier. Of zoals de onlangs te vroeg overleden primatoloog, Frans de Waal zei: “Empathie is een vredespil!”

Een Vader’s Kracht: Van Duisternis naar Licht in Tijden van Tragedie

Humberto Tan gisterenavond. Een jonge vader vertelt daar het aangrijpende verhaal over zijn vermoorde zoon van 20 jaar, Sanda Dia.

https://www.rtl.nl/humberto/video/74b013fa-94a9-47ec-b45b-2e2e917d8d9e/vader-sanda-dia-ze-hebben-mijn-zoon-afgemaakt

Het verhaal van de misgelopen ontgroening in België.

Een mensonterende en zelfs dodelijke ontgroening die vol afschuw zit. Jonge kerels die ver over grenzen gaan van wat tot menszijn behoort.

Alles komt hier in deze casus samen: de ongelijkheid in deze maatschappij, klasssenjustitie, discriminatie, minderheid zijn, pesten, buitenlander voelen en geen buitenlander meer zijn, verdriet, boosheid, onmacht.

Onmacht!

Want dat is wat ik voel, weer opnieuw! Want Rafah gaat er ook aan! De wereld staat op haar kop!

Onschuldige kinderen, jonge baby’s, maar ook jonge mannen met een bak aan ambitie van dromen en eigenlijk nog een heel leven voor zich, worden vermoord.

Het zal je kind maar wezen!

Onmacht!

Ik ga naar bed, met een heel rot gevoel.

Midden in de nacht word ik wakker. En de juiste woorden en inzichten komen tot me, die me kracht en weer licht geven in deze duisternis.

Want die vader, Ousmana Dia, daar op de stoel bij Humberto laat het mij zien! In al die ellende, in al dat donker gevoel en verderf laat hij de boodschap zien die in al dit slechte verborgen ligt.

Enkel het licht kan het donker overtreffen! Die woorden werden al ooit uitgesproken door Martin Luther King.

En nu weer opnieuw laat deze vader zien hoe we dit alles kunnen overwinnen!

Laat het licht sterker zijn dan het donker!

Focus op het licht, de positiviteit en win zo van het donker.

Ousmame heeft het vertrouwen dat er meer goede mensen zijn dan kwade mensen, dat intense vertrouwen deel ik met hem!

Maar als we enkel gehoor en ruimte geven aan die kwade mensen dan laten we het donker winnen.

Nog nooit was het zo belangrijk om jouw licht te laten schijnen! Vind dat positieve in jou en laat het zien! Laat jouw stem horen door goed te doen!

Don’t ask yourself what the world needs. Ask yourself what makes you come alive and then go and do that. Because what the world needs is people who have come alive.

⁃ Dr. Howard Thurman

Deze vader daar met z’n tranen in de ogen, vijf jaar na de dood van zijn zoon heeft hij de kracht gevonden om uit de donkerste dagen te komen van zijn leven. Een boek heeft hij geschreven in de hoop het kwade van zich af te schrijven en het licht er te laten zijn. Dat boek houdt hij stevig in zijn hand.

Hij heeft alle recht om kwaad te zijn, haat te hebben naar al die anderen mensen! Zelfs haat te hebben naar de wereld! Want wie hem het meeste hebben laten vallen zijn al die ouders van die jonge kinderen, die deze intens slechte daden nog proberen goed te praten, nog erger het juridische systeem niet de straf geeft die die gasten verdienen. Onmacht en ongeloof zou mij om de horen vliegen mocht mij zoiets overkomen zijn.

Maar integendeel, deze held geeft een van de studenten die zijn zoon vermoord hebben en later een keer zo maar ontmoet bij het graf van zijn zoon een dikke knuffel.

Het verdriet en de verslagenheid is van zijn gezicht af te lezen. Maar zijn lach, waar ook de zoon zo geliefd om was, die is gelukkig nog te zien.

Het donker kun je overwinnen door het licht te zien. Zelfs al is het donker het donkerste wat er is.

Dus beste mensen! Beste mensen! Laat je zien en horen! Focus op wat de mens mens maakt! Er voor een ander zijn!

Haat en wraak nemen zal niet de oplossing zijn.

Darkness cannot drive out darkness; only light can do that. Hate cannot drive out hate; only love can do that.

⁃ Martin Luther King Jr.

Vergeven en doorgaan. Wel straffen zij die over grenzen gaan, terechtwijzen! Laat het recht spreken!

Max Richter – All Human Beings (Official Music Video by Yulia Mahr)YouTube · MaxRichterVEVO25 jun 2020

Everyone thinks of changing the world, but no one thinks of changing himself.

– Leo Tolstoy

Education is the most powerful weapon which you can use to change the world.

– Nelson Mandela

The world as we have created it is a process of our thinking. It cannot be changed without changing our thinking.

– Albert Einstein

Never believe that a few caring people can’t change the world. For, indeed, that’s all who ever have.

– Margaret Mead

It is not the strongest of the species that survive, nor the most intelligent, but the one most responsive to change.

– Charles Darwin

Change before you have to.

– Jack Welch

Our deepest fear is not that we are inadequate. Our deepest fear is that we are powerful beyond measure. It is our light, not our darkness, that most frightens us. We ask ourselves, Who am I to be brilliant, gorgeous, talented, fabulous? Actually, who are you not to be? You are a child of God. Your playing small doesn’t serve the world. There’s nothing enlightened about shrinking so that other people won’t feel insecure around you. We are all meant to shine, as children do.

⁃ Marianna Williamson